Ataşehir başkanvekilliği seçimi öncesinde ilçe meclisinde beklenmedik bir istifa duyurusu yapıldı. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) sıralarından gelen karar, Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ile Cumhur İttifakı arasındaki üye dengesini yeniden tartışmaya açtı. Ekim ayı toplantısının birinci birleşiminde meclis üyesi Ekrem Köse’nin partisiyle bağını kopardığı, divan tarafından üyelere iletildi. Köse, meclis başkanlığına verdiği dilekçede görevine bağımsız sıfatla devam edeceğini bildirdi. Bu metin, istifanın oturum içindeki duyurusunu, daha önce yaşanan geçişleri, tutukluluk sonrası oluşan boşluğu ve 10 Ekim günü yapılacak oylamanın olası etkilerini ele alıyor. Meclis aritmetiğindeki kırılma, istifa dilekçesinin hukuki karşılığı, hizmet sürekliliği üzerindeki baskı ve güvenin yeniden kurulması için konuşulan önlemler ayrı bölümlerde işleniyor.
Meclis oturumunda duyurulan istifa kararı
Ekim ayı toplantısının birinci birleşimi, Meclis 1. Başkanvekili Tülay Uçar başkanlığında toplandı. Divan Katibi Seher Gülay, üyelerin huzurunda Ekrem Köse’nin partisinden ayrıldığını okudu. Duyuru, olağan gündem maddelerinin arasına sıkışmış bir not gibi değil, oturumun yönünü değiştiren bir açıklama olarak kayda geçti. Üyelerin bir bölümü kararı sükunetle karşılarken bir bölümü de oylama takvimine bu kadar yakın gelen ayrılığın anlamını sordu. Köse’nin dilekçesinde yer alan bağımsız devam iradesi, ilçe meclisinde yapılacak başkan yardımcılığı oylamasının aritmetiğini daha da belirsiz hale getirdi. Toplantı tutanağına işlenen bu cümle, sonraki saatlerde hem parti kulislerinde hem de ilçe sakinlerinin gündeminde aynı ağırlıkla konuşuldu ve oturum açılışında okunması hazırlıksız yakalanma izlenimini güçlendirdi, kulislerde aynı gün birden fazla senaryo üretilmesine de yol açtı.
Kararın zamanlaması, salt bir üyelik değişikliği olarak okunmasını güçleştiriyor ve ilçe kamuoyunun meseleyi olağan bir iç yazışma saymasını engelliyor. Ataşehir başkanvekilliği seçimi için ilçe idaresinin açıkladığı gün, 10 Ekim olarak duruyor ve istifa duyurusu bu tarihe iki gün kala yapıldı. Yerel yönetim hukukuyla ilgilenen uzmanlar, meclis üyesinin parti bağını koparmasının seçilme yeterliliğini kendiliğinden düşürmediğini, buna karşılık grup disiplinini ve oylama davranışını etkilediğini hatırlatıyor. Bağımsız sıfat, üyenin hem eski grubunun hem de diğer grupların dışında bir konumda oy kullanabileceği anlamına geliyor. Bu konum, basit çoğunlukla sonuçlanan vekillik oylamalarında tek bir oyun dahi yön değiştirebildiği oturumlarda ayrıca önem kazanıyor. Nitekim aynı mecliste daha önce yaşanan toplu geçişler, sayısal üstünlüğün kalıcı olmadığını zaten göstermişti.
Dilekçenin içeriği, kamuoyuna yansıyan kısımla sınırlı bir netlik taşıyor. Köse, Ataşehir Belediye Meclis Başkanlığına sunduğu yazıda bundan sonraki süreçte görevine bağımsız olarak devam etme kararı aldığını bildirdi. Metinde başka bir partiye katılma iradesi açıklanmadı ve bu nedenle geçiş söylentileri şimdilik doğrulanmış bir bilgiye dayanmıyor. Belediye başkan yardımcısı belirleme süreci bakımından asıl mesele, üyenin hangi sırada oturacağından çok, oylama günü salonda bulunup bulunmayacağı ve oyunu nasıl kullanacağıdır. Meclis iç tüzüğü açısından istifa, parti üyeliğinden çekilme ile meclis üyeliğinden çekilme aynı şey olmadığı için koltuk boşalmış sayılmıyor. Uzmanlar, bu ayrımın göz ardı edilmesi halinde kamuoyunda gereksiz bir sandalye kaybı algısı oluşabileceğini, koltuğun boşaldığı sanısının hizmet birimlerine yanlış yazışma yaptırabileceğini belirtiyor.
Divanın duyuru yöntemi de ayrıca konuşuluyor. Seher Gülay’ın açıklamayı üyelerin önünde okuması, kararın kapalı bir yazışma olarak kalmadığını ve oturumun resmi akışına girdiğini gösteriyor. Tülay Uçar başkanlığındaki birleşimde gündemin bu duyuruyla açılması, sonraki maddelerin tartışma tonunu da etkiledi. Yerel siyaseti izleyen gözlemciler, böyle anlarda tutanağın eksiksiz tutulmasının ileride doğabilecek itirazlar için temel belge niteliği taşıdığını söylüyor. Üyelerin soru sorma hakkı ile divanın yalnızca bildirimi okuma görevi arasındaki sınır, oturumun uzamasına yol açabilecek, gündem maddelerinin sıra kaybetmesine neden olabilecek bir gerilim hattı oluşturuyor. Bu nedenle Ataşehir başkanvekilliği seçimi öncesinde usul tartışmasının da masaya gelmesi şaşırtıcı bulunmuyor. Açıklamanın ardından üyelerin bir kısmı kulis değerlendirmesine çekilirken bir kısmı da olağan gündem maddelerine dönülmesini istedi ve divan, bildirimin tutanağa geçtiğini tekrar ederek sıradaki maddeye dönmeye çalıştı.
Üye geçişlerinin meclis aritmetiğine etkisi
Sayısal tablo, duyurunun neden bu kadar hızlı yayıldığını açıklıyor. Daha önce CHP sıralarından AKP’ye geçen altı üyenin ardından gelen bu istifa, CHP üye sayısını 17’ye, Cumhur İttifakı üye sayısını 18’e indirmiş görünüyor. Ataşehir başkanvekilliği seçimi bu tablo üzerinde yapılacağı için tek bir bağımsız oyun yönü, sonucu belirleyebilecek incelikte bir fark yaratabilir. Hukukçular, üye sayılarının toplantı yeter sayısı ile karar yeter sayısının ayrı kavramlar olduğunu ve her ikisinin de oylama günü hazır bulunan üyelere göre yeniden hesaplanması gerektiğini vurguluyor. Devamsızlık, mazeret ve oturuma geç katılma gibi olağan haller, kâğıt üzerindeki 17 ve 18 rakamını salonda başka bir görünüme büründürebilir. Bu yüzden kesin sonuç iddiası üretmek, eldeki bilgilerin sınırını aşar. Yine de dengenin tek sandalye farkına inmesi, ilçe kamuoyunun yönetici vekilliği için düzenlenecek oylamayı sıradan bir iç işlem olarak görmemesine yol açtı ve mahalle derneklerinden site yönetimine kadar birçok özne sonucu aynı gün öğrenmek istedi.
Geçişlerin tek tek isimlerle anılması, meselenin soyut bir blok hareketi olmadığını gösteriyor. Oğuz Sarul, Sinan Emrah Yıldırım, Fatih Evliyaoğlu, Abdullah Aslan, Cengiz Kayayurt ve Mehmet Alver, daha önceki dönemde CHP’den AKP’ye katılan üyeler olarak kayıtlara geçti. Bu altı ismin ayrılığı, meclisin orta vadeli kompozisyonunu değiştirmiş ve grup sözcülüklerinin ağırlığını kaydırmıştı. Yerel yönetim uzmanları, toplu geçişlerin yalnızca oy sayısını değil komisyon üyeliklerini, encümen temsillerini ve imar görüşmelerindeki söz sırasını da etkilediğini hatırlatıyor. Böyle bir birikimin üzerine gelen yeni istifa, Ataşehir başkanvekilliği seçimi hesabını eski bir geçişler dizisinin devamı haline getiriyor. İsimlerin açıkça anılması, iddianın kişiselleştirilmesinden çok tutanağın denetlenebilir kalması, tarihlerin karışmaması ve kamuoyunun hangi geçişin hangi oturumda duyurulduğunu ayırt edebilmesi bakımından önem taşıyor. Kamuoyu, hangi üyenin hangi tarihte saf değiştirdiğini bilebildiğinde söylenti ile kayıt birbirinden ayrılabiliyor ve her yeni duyuru eski bir geçişin tekrarı gibi sunulmaktan kurtuluyor.
Meclis aritmetiği, hizmet birimlerinin günlük işleyişinden kopuk bir masa oyunu değildir. İmar, fen işleri, sosyal yardım ve zabıta düzenlemeleri meclis kararlarına bağlı olduğu için sandalye dağılımı bürokrasinin temposunu da belirliyor. Belediye başkan vekilliği koltuğu için yapılacak seçim yaklaştıkça birim amirleri, hangi imza düzeninin süreceğini ve hangi dosyanın bekletileceğini sormaya başlıyor. Uzmanlar, belirsizlik uzadığında ihale takvimi, ruhsat kuyruğu ve sosyal destek ödemelerinde gerekçesiz erteleme riskinin arttığını belirtiyor. Bu risk, siyasi taraf tutmaksızın esnafın, site yönetiminin ve sosyal yardım başvurusu yapan hanenin günlük hayatına temas eden somut bir sektörel etkidir. Alınabilecek önlemler arasında gündemin önceden yayımlanması, dosya özetlerinin üyelerle paylaşılması ve kararların kısa gerekçeyle duyurulması öne çıkıyor. Böyle bir açıklık, kazanan taraf değişse bile işlemin keyfi durmasının önüne geçebilir, yüklenicinin hakediş takvimini korumasına yardım edebilir ve mahalle ölçeğindeki bakım işlerinin siyasi takvime bağlanmasını zorlaştırabilir.
Bağımsız üyenin oyu, blokların kendi içinde tam disiplin sağlayıp sağlayamayacağına da bağlıdır. Grup kararı ile kişisel tercihin ayrıştığı oturumlarda kâğıt üzerindeki üstünlük salonda eriyebilir. İlçe yönetiminin ikinci isminin seçilmesi sırasında gizli oy veya açık oy usulünün hangisinin işletileceği, üyelerin baskı hissetme düzeyini değiştirir. Mevzuatın çizdiği çerçeve içinde usulün önceden ilan edilmesi, son anda kural tartışması çıkmasını azaltır. Gözlemciler, usul belirsizliğinin asıl siyasi ihtilaftan daha uzun sürdüğünü ve yargıya taşınan birçok meclis kararının bu zeminden doğduğunu söylüyor. Bu nedenle 10 Ekim oturumunun açılışında yeter sayısının okunması ve oylama yönteminin tutanağa geçirilmesi, sonucun meşruiyeti için temel adım sayılmalıdır. Aksi halde sayısal üstünlük iddiası, usul itirazının gölgesinde kalır ve ilçe sakini sonucu bir oldubitti gibi algılar.
Cumhur İttifakı tarafında 18, CHP tarafında 17 üye görünmesi, otomatik bir sonuç ilanı anlamına gelmiyor. Mazeretli üyeler, sağlık gerekçesiyle katılamayanlar ve oturum sırasında salondan çıkanlar bu farkı kapatabilir. Yerel siyaset pratiğinde, kritik oylamalarda yoklamanın birden fazla kez alınması dahi tartışma konusu olabiliyor. Hukukçular, yoklamanın şeffaf yapılması ve itirazların oylamadan önce karara bağlanmasının sonradan doğacak iptal riskini düşürdüğünü ifade ediyor. Burada uydurma bir oy dağılımı üretmek yerine, mevcut kaydın sınırını korumak daha doğru bir haber disiplinidir. İttifak içi bileşenlerin aynı yönde oy kullanıp kullanmayacağı da ayrıca izlenmesi gereken bir noktadır. Tek sandalye farkı, ittifak disiplinine duyulan güvenin de sınanacağı, mazeretlerin nasıl okunacağının tartışılacağı, yoklama tutanağının ayrıca inceleneceği ve sonucun aynı gün duyurulmasının bekleneceği bir eşik yaratır.
Tutukluluk sonrası oluşan yönetim boşluğu
Önceki geçişlerin ardından gelen bu tablo, parti örgütlerinin üye ilişkilerini nasıl yürüttüğüne dair bir uyarı da barındırıyor. Meclis üyeliği, seçim döneminde alınan oyun ardından gelen bir emanet olduğu için ara dönemdeki saf değişikliği seçmenle kurulan bağın zayıflaması olarak okunabiliyor. Siyaset bilimciler, yerel listelerde aday belirleme süreçlerinin kapalı kalmasının bu tür kopuşları beslediğini uzun süredir dile getiriyor. Önlem olarak ön seçim, açık yoklama ve dönem ortası hesap verme toplantıları öneriliyor. Bu öneriler, herhangi bir partinin iç tüzüğüne müdahale anlamına gelmez. Daha çok, ilçe seçmeninin kime oy verdiğini dönem boyunca takip edebilmesi, aday sözünün sandık sonrasında da izlenebilmesi ve ara dönem kopuşlarının gerekçesiz kalmaması için kurumsal bir alışkanlık tarif eder. Aritmetik tartışması bu yüzden Ataşehir başkanvekilliği seçimi günüyle sınırlı kalmıyor ve sonraki meclis döneminin güven tartışmasına, aday belirleme alışkanlığına ve seçmenle kurulan sözün nasıl tutulacağına da taşınıyor.
Boşluğun asıl kaynağı, meclis içi bir tartışmadan önce gelen tutukluluk kararlarında yatıyor. Ataşehir Belediye Başkanı Onursal Adıgüzel’in Nisan 2026’da tutuklanmasının ardından başkanvekilliği seçimi yapılmış ve bu seçimi Murat Güneş kazanmıştı. Güneş de geçtiğimiz pazartesi günü tutuklandı. İstanbul Valiliği, bu tutuklamanın ardından Ataşehir başkanvekilliği seçimi için 10 Ekim gününü duyurdu. Böylece ilçe, aynı yıl içinde ikinci kez vekil koltuğunu oylamayla doldurmak zorunda kaldı ve birimler imza düzeninin ne kadar süreyle geçici kalacağını yeniden sormak durumunda kaldı. Hukuken tutukluluk, görevin kendiliğinden sona ermesi demek değildir ve bu ayrım personelin yetki sınırını yanlış yorumlamasını önlemek için her duyuruda hatırlatılmalıdır. Buna karşılık fiili imza yetkisi ve günlük yürütme, vekilin belirlenmesine kadar sınırlı bir alana çekilir.
Zincirin bu kadar kısa aralıklarla tekrarlanması, bürokraside bir bekleme refleksi oluşturuyor. Birim amirleri, yeni vekilin önceliklerini bilmeden büyük taahhütlere girmekten kaçınabiliyor, yükleniciler ise iş programını hangi imzaya göre güncelleyeceğini soruyor. Yerel yönetim üzerine çalışan uzmanlar, bu beklemenin yasal bir durdurma olmadığını, fakat personelin inisiyatif kullanma cesaretini azalttığını belirtiyor. Ataşehir başkanvekilliği seçimi tamamlanmadan ihale komisyonlarının, encümen gündeminin ve yazışma trafiğinin nasıl süreceği bu nedenle ayrıca soruluyor. Alınabilecek önlem, mevcut vekâlet boşluğunda hangi işlemlerin rutin sayılacağını yazılı bir genelgeyle duyurmaktır. Böyle bir duyuru, siyasi taraf gözetmeksizin hizmetin asgari düzeyde akmasını sağlar. Aksi halde her dosya, yeni isim belli olana kadar çekmecede bekleyen bir işe dönüşebilir, başvuru sahibi gerekçesiz bir suskunlukla karşılaşabilir ve küçük ölçekli yatırımlar takvim kaybına uğrayabilir.
Hizmet sürekliliği ve güvenin korunması
Murat Güneş’in kısa süren vekilliği, koltuğun kişisel bir makam değil kurumsal bir görev olduğunu da hatırlattı. Güneş’in tutuklanmasıyla birlikte daha önce Onursal Adıgüzel sonrası kurulan düzen ikinci kez sarsıldı. Belediye başkan yardımcısı belirleme süreci bu kez hem önceki vekilin akıbetini hem de meclisteki yeni istifayı aynı anda taşıyor. Gözlemciler, üst üste gelen zorunlu oylamaların meclis üyelerinde yorgunluk ve güvensizlik yaratabildiğini, bu duygunun Ataşehir başkanvekilliği seçimi gününde pazarlığı uzatabileceğini söylüyor. Bu duygunun karara yansıması, blokların kendi içindeki pazarlığı uzatabilir. Yine de takvimin valilik duyurusuyla netleşmesi, belirsizliği bütünüyle ortadan kaldırmasa da en azından günü sabitlemiş oldu ve birimlerin o tarihe kadar hangi işi rutin sayacağını yazılı sormasına imkân verdi. Sıradaki bölüm, bu sabit günün hizmete ve kamu güvenine nasıl temas ettiğini ele alıyor.
Oylama gününün yaklaşması, ilçe sakini için soyut bir parti haberi olmaktan çıkıyor. Çöp toplama saatinden ruhsat randevusuna, sosyal yardım dosyasından park bakımına kadar birçok başlık, yerel yürütmenin vekil koltuğu için yapılacak seçim sonrasında oluşacak imza düzenine bağlı ilerliyor. Ataşehir başkanvekilliği seçimi sonuçlandığında yeni ismin ilk işi, bekleyen dosyaların envanterini çıkarmak olmalıdır. Uzmanlar, devir teslim tutanağının kamuya açık bir özetle paylaşılmasının hem personeli hem de başvuru sahibini rahatlattığını belirtiyor. Bu uygulama, kazanan grubun siyasi mesajından ayrı, idari bir hijyen kuralıdır. Ertelemenin maliyeti, yalnızca zaman kaybı değil, küçük esnafın, site yönetiminin ve yardım bekleyen hanelerin gündelik planının bozulması, randevu kuyruğunun uzaması ve bakım ihalesinin mevsim dışına kaymasıdır. Bu yüzden oylama tartışması ile hizmet tartışması aynı cümlede buluşmak zorundadır ve ilçe sakini koltuk haberinin yanında hangi masanın açık kalacağını da duymak ister.
Güven açığı, sayının kendisinden çok açıklamanın gecikmesinden besleniyor. Vatandaş, kimin hangi gerekçeyle saf değiştirdiğini ve vekil koltuğunun neden ikinci kez boşaldığını sade bir dille duymak istiyor. Yerel yürütmenin vekil koltuğu için yapılacak seçim öncesinde sık sorulan soruların yanıtlanması, söylentinin yerini tutanağa bırakır. İletişim uzmanları, kriz anında tek bir sözcünün belirlenmesini, çelişen kulis notlarının azaltılmasını ve duyuruların saatine kadar kayda geçirilmesini öneriyor. Bu öneri, herhangi bir tarafı aklamak için değil, bilginin dağılmasını önlemek için dile getiriliyor. Meclis yayınlarının oturum günü erişilebilir olması da aynı amaca hizmet eder. Kayıt varsa iddia ile gerçek arasındaki mesafe kısalır, akşam saatlerinde dolaşan çelişkili notlar ayıklanır ve ilçe sakini hangi cümlenin resmi duyuru olduğunu ayırt eder.
Personel tarafında alınabilecek önlemler, siyasi sonucun önüne geçmeden de uygulanabilir. İnsan kaynakları birimi, vekalet değişse bile hangi müdürün hangi konuda imza yetkisi taşıdığını personele yazılı bildirebilir. Satın alma ve fen işleri ekipleri, rutin bakım ile yeni taahhüt gerektiren işleri ayırarak beklemeyi yalnızca ikinci gruba sıkıştırabilir. Sosyal yardım masası, devam eden dosyalarda ödemenin hangi mevzuat maddesine dayandığını başvuru sahibine açıklayabilir. Bu üç uygulama, sektörel etkinin en çok hissedildiği noktalarda belirsizliği daraltır. Uzmanlar, böyle küçük idari netliklerin büyük siyasi gerginlik dönemlerinde hizmet şikayetini azalttığını, personelin bahane üretmesini zorlaştırdığını ve başvuru sahibinin hangi masaya gideceğini bilmesini sağladığını ifade ediyor. Şikayet azalınca meclis de her dosyayı kriz gibi tartışmak zorunda kalmaz ve birimler siyasi gerginliği bahane ederek iş erteleme kolaycılığına sapmaz, başvuru sahibi de hangi evrakın neden beklediğini yazılı öğrenir.
Seçmenin dönem ortasında yaşadığı temsil duygusu da ayrıca zedeleniyor. Liste halinde oy verilen üyenin sonra bağımsız kalması veya başka bir partiye geçmesi, sandıktaki tercihin ara dönemde başkalaşması anlamına geliyor. Siyaset bilimciler, bu başkalaşmanın yasal olduğunu fakat meşruiyetinin ancak gerekçenin açıklanmasıyla korunabileceğini söylüyor. Ekrem Köse’nin dilekçesinde bağımsız devam kararı dışında ayrıntılı bir gerekçe kamuoyuna yansımadı. Bu boşluk, niyet okumalarını büyütüyor ve her yorumu eşit ağırlıkta sanma yanılgısını doğuruyor. Önlem, üyenin kendi ağzından kısa bir açıklama yapması veya meclis tutanağındaki dilekçe metninin aynen paylaşılması ve bu metnin hangi oturumda okunduğunun saat bilgisiyle duyurulmasıdır. Metin paylaşılırsa yorum, uydurma ayrıntıya değil belgeye dayanır, niyet okuması daralır ve ilçe kamuoyu eksik cümlelerden senaryo üretmek zorunda kalmaz.
10 Ekim oturumunun kendisi de bir güven sınavı olarak tasarlanabilir. Yoklamanın açık yapılması, itirazların sırayla kayda alınması ve sonucun aynı gün duyurulması, işlemden çıkan şüpheyi azaltır. Hukukçular, kararın gerekçesiz bırakılmamasını ve karşı oy gerekçelerinin tutanakta yer almasını meşruiyetin parçası sayıyor. İlçe sakini, yalnızca kimin seçildiğini değil, oylamanın hangi usulle tamamlandığını da bilmek ister. Bu bilgi, sonraki günlerde doğabilecek iptal başvurularının da zeminini şimdiden görünür kılar. Usulün görünür olması, sonucu beğenmeyen tarafın itirazını dedikodudan çıkarıp belgeye bağlar, personelin hangi kararın kesinleştiğini anlamasını kolaylaştırır ve ertesi günkü yazışma trafiğini sadeleştirir. Böylece tartışma, koridor fısıltısı olmaktan çıkar ve ilçe sakini sonucu belgeden izleyebilir.
Son olarak kurumsal hafıza meselesi var. Aynı yıl içinde iki kez vekil seçmek zorunda kalan bir meclis, her yeni isimde arşivi sıfırdan kurarsa hizmet bedeli katlanır. Devir teslimde bekleyen davalar, açılmış ihaleler, yarım kalmış altyapı işleri ve sosyal yardım protokolleri madde madde aktarılmalıdır. Yerel yönetim uzmanları, bu listenin siyasi sır değil kamu hizmetinin devam koşulu olduğunu vurguluyor. Liste kamuya özetlendiğinde yeni vekil hangi mirası devraldığını saklayamaz, personel de hangi işin sahipsiz kaldığını bilemez, yüklenici ise hangi kalemin sürdüğünü sözleşmesindeki takvimle karşılaştırabilir. Ataşehir’de yaşanan istifa ve tutukluluk zinciri, bu hafıza düzeni kurulmadan yönetilirse her oylama yeni bir başlangıç gibi yaşanır. Oysa ilçe sakininin beklentisi, koltuk değişse bile kaldırımın, ruhsatın ve yardım dosyasının yerinde durması, randevunun iptal edilmemesi, bakım ekibinin sahaya çıkması, açıklamanın gecikmemesi ve bekleyen dosyanın kimin masasında olduğunun açıkça yazılmasıdır.
