Türkiye ekonomisi uzun süredir zorlu bir süreçten geçmektedir. Cari açık ve enflasyon dengesi her zaman dikkatle yönetilmektedir. ABD İran savaşı gibi küresel olaylar bu dengeyi bozmaktadır. Petrol fiyatlarındaki yükseliş doğrudan etkiler yaratmaktadır. Döviz baskılama politikası bu süreçte ön plana çıkmaktadır. Cari açık enflasyon riski giderek artmaktadır.
ABD İran savaşının başlangıcı çeşitli amaçlara dayanmaktadır. Molla rejimini yıkmak ve İran’ı parçalamak ilk hedefler arasında yer almaktadır. Nükleer bomba üretimini engellemek ikinci önemli amaçtır. Çin’in petrole erişimini kontrol altına almak da stratejik bir hedeftir. Türkiye bu çatışmanın dışında kalmaya çalışmaktadır. Ancak ekonomik etkilerden kaçınmak mümkün olmamaktadır.
Türkiye ekonomisi savaşın yarattığı iktisadi sorunlarla yüzleşmektedir. Çatışmadan uzak durmak bir seçenek olsa da mali zorluklar kaçınılmazdır. 2023 yazından itibaren döviz fiyatı baskılama yöntemi uygulanmaktadır. Bu yöntem enflasyonu düşürmeyi hedeflemektedir. Cari işlemler açığının genişlemesi ise kabul edilen bir bedeldir. Cari açık enflasyon ikilemi bu şekilde oluşmaktadır.
Petrol fiyatlarındaki artış iki olumsuz sonuç doğurmaktadır. Enflasyon seviyesi yükselmektedir. Cari işlemler açığı da büyümektedir. Döviz fiyatını baskılamaya devam etmek zorunlu hale gelmektedir. Bu baskılama ihracatı kösteklerken ithalatı desteklemektedir. Türkiye ekonomisi bu döngü içinde sıkışmaktadır.
Döviz arzını artırmak için yurt dışından borçlanma yoluna gidilmektedir. Döviz giderleri gelirlerden fazla olduğu için bu yöntem tercih edilmektedir. Ancak uzun vadede sorunlar büyümektedir. Cari açık enflasyon riski elin kirlenmesine benzetilmektedir. İki ucu pis değnek gibi her tutuş zarar vermektedir. Türkiye ekonomisi politika açmazı içindedir.
İktisadi Politika Açmazı ve Petrol Fiyatları Etkisi
Zararı minimize etmek için en az zararlı yol seçilmelidir. Somut iktisadi politika önerileri ön plana çıkmaktadır. İki aşamalı bir plan riskli olsa da çözüm sunmaktadır. İlk aşamada en fazla üç ay döviz fiyatları baskılanmaya devam edilmektedir. Daha sonra ipler gevşetilmektedir. Cari açık enflasyon dengesi bu aşamada yönetilmektedir.
İkinci aşamada enflasyonla mücadeleden ziyade cari açığı kapatmaya öncelik verilmektedir. Para ve fiskal aletlere mevzuat eklenerek yeni araçlar devreye girmektedir. Hedef cari fazladır ve bu yönde adımlar atılmaktadır. Türkiye ekonomisi bu geçişle güçlenebilir. Petrol fiyatlarındaki artış dikkate alınarak plan uygulanmaktadır. Cari açık enflasyon döngüsü kırılabilir.
TL’den Euro’ya geçiş uzun vadeli bir proje olarak düşünülmektedir. Ancak bu uğraşmaya değmez çünkü bol petrol bulunması beklenmektedir. Dövizsizlik sorunu zamanla çözülebilir. Türkiye ekonomisi hesaplı riskleri göze almalıdır. Hesapsız tehlikelere maruz kalmamak için strateji geliştirilmektedir. Cari açık enflasyon riski bu şekilde azaltılabilir.
ABD İran savaşı Türkiye’ye kötü bir tablo sunmaktadır. İsrail ile iyi geçinmek çatışmanın dışında kalmayı kolaylaştırabilir. Diğer Arap ülkeleri gibi davranmak akılcı bir yaklaşım olur. Duygular yerine akıl ön planda tutulmalıdır. Türkiye ekonomisi bu dış etkenlere rağmen iç dengesini korumalıdır. Cari açık enflasyon ikilemi yönetilmelidir.
Döviz fiyatı baskılama ihracatı olumsuz etkilerken ithalatı teşvik etmektedir. Bu durum cari işlemler açığını genişletmektedir. Enflasyon azmasın diye sürdürülen politika kısa vadede işe yarasa da uzun vadede zararlıdır. Petrol fiyatlarındaki artış bu zararları katlamaktadır. Türkiye ekonomisi alternatif yollar aramaktadır. Cari açık enflasyon döngüsü devam etmektedir.
Cari Açığa Öncelik Vererek Çözüm Arayışı
Mevzuat düzenlemeleriyle cari açığı kapatmaya odaklanmak gereklidir. Ekonomiyi yönlendirmede yeni araçlar devreye sokulmalıdır. Enflasyonla mücadele ikinci planda kalabilir. Cari fazlaya geçiş hedeflenerek istikrar sağlanabilir. Türkiye ekonomisi bu stratejiyle güçlenir. Petrol fiyatlar
