Emekli ve memur zammı için Ocak 2027 hesabında 8 kurumun yıl sonu enflasyon tahmini öne çıktı. Kurumların bu tahminlerine göre SSK ve Bağkur emeklilerinin zammı yüzde 9,38 ile yüzde 10,40 arasında şekillenebilir. Memurlar için aynı tahminlerden hesaplanan aralık yüzde 7,34 ile yüzde 8,34 arasında bulunuyor. Açıklanan Temmuz, Ağustos ve Eylül verileriyle birlikte 3 aylık toplam enflasyon yüzde 5,57’ye ulaştı ve hesabın bir kısmı netleşti. İlerleyen bölümlerde önce zammın nasıl hesaplandığını, sonra 8 kurumun yıl sonu tahminlerini ve bu tahminlerin işaret ettiği oranları ayrıntılı olarak aktarıyoruz. Emekli aylıkları ile memur ve memur emeklisi maaşlarına dair tahmini rakamlar son bölümlerde rakamlarıyla birlikte ayrıntılı biçimde yer alıyor. Konunun bütününü net biçimde görmek ve hesabın temelini doğru anlamak için işe, belirleyici unsur olan yılın ikinci yarısındaki enflasyondan başlayalım.
Ocak zammının hesabı nasıl yapılıyor?
Ocak ayında uygulanacak oranlarda belirleyici unsur, yılın ikinci yarısında oluşan enflasyon olarak herkesin dikkatini çeken başlık haline geliyor. Emekliler ve memurlar için yapılacak maaş artışı bu nedenle Temmuz ile Aralık arasındaki fiyat hareketlerine sıkı sıkıya bağlı kalıyor ve bu dönem hesabın merkezinde duruyor. Her ay düzenli olarak açıklanan enflasyon verisi, Ocak ayında ortaya çıkacak tablonun bir parçasını her açıklamayla biraz tamamlıyor ve beklentileri şekillendiriyor. Aylık rakamlar bu yüzden hem çalışan memurlar hem de emekliler tarafından açıklandığı gün dikkatle izleniyor ve hesaplar yeniden yapılıyor. Kurumların yıl sonuna dair tahminleri de tam olarak Temmuz ile Aralık arasındaki dönemin nasıl kapanacağına ilişkin beklentileri yansıtıyor ve hesaplara yön veriyor. Gözler şimdi ikinci yarının geri kalan aylarına ve bu aylarda açıklanacak verilere çevrilmiş durumda ve her açıklama merakla bekleniyor. Ocak ayında uygulanacak kesin oran, yılın son enflasyon verisinin açıklanmasıyla birlikte netlik kazanacak ve tahminlerin yerini resmi rakam alacak.
SSK ve Bağkur emeklilerinde zam yöntemi, anlaşılması kolay ve yalın bir mantığa dayanarak işliyor ve hesap tek bir veriye bağlı kalıyor. Bu grup, kural gereği Temmuz ile Aralık dönemindeki enflasyon kadar zam alıyor ve aylıklara başka bir oran eklenmiyor, sonuç tamamen enflasyona bağlı oluyor. Yani Temmuz ile Aralık arasındaki toplam enflasyon hangi seviyede gerçekleşirse emekli aylıklarına da aynı oranda artış yansıyor. Kamuoyunda konuşulan emekli ve memur zammı hesaplarında bu grubun oranı, doğrudan enflasyon verisine bağlı olarak ortaya çıkıyor ve ek bir kalem içermiyor. Toplu sözleşmeyle belirlenen oran ve fark hesabı, memurlara ait hesabın bir parçası olarak öne çıkan kalemler arasında yer alıyor. Kurumların yıl sonu için açıkladığı enflasyon beklentileri bu sayede kolayca emekli zammına dair tahminlere dönüştürülebiliyor. Hesabın bu sadeliği, emeklilerin Ocak ayında alabilecekleri oranı her ay açıklanan veriyle birlikte izlemesini kolaylaştırıyor.
Memurlarda zam hesabı, emeklilerden biraz ayrışan bir yapıya sahip olduğu için tablo değişiyor ve hesap iki aşamada ilerliyor. Toplu sözleşmeyle belirlenen yüzde 7’lik artış, çalışan memur tarafındaki hesabın başlangıç noktası olarak kabul ediliyor ve hesap buradan ilerliyor. Yılın ikinci yarısındaki enflasyon bu oranı aşarsa aradaki fark memur maaşına enflasyon farkı olarak ekleniyor. Kamuoyunda sıkça konuşulan bu uygulama, memurlara yapılacak maaş artışı hesabında yaygın biçimde enflasyon farkı adıyla biliniyor ve memurların yakından izlediği bir kalem oluyor. Ocak ayında başlayan yeni dönemin toplu sözleşme zammı da bu farkın üzerine eklenerek maaşa yansıtılıyor ve toplam artış böylece belirleniyor. Memur maaşındaki toplam değişim bu nedenle iki ayrı kalemin birleşmesinden oluşan bir sonuç olarak ortaya çıkıyor. Bu yapı, memur tarafındaki tahmin aralığının emekli tarafındaki aralıktan neden ayrıştığını açık biçimde gösteriyor.
İkinci yarının ilk 3 ayına ait enflasyon verileri artık açıklanmış durumda ve hesabın önemli bir kısmı belli oldu. Ocak hesabı açısından bakıldığında Temmuz ayında aylık enflasyon yüzde 1,78 olarak kayda geçti ve ikinci yarının ilk adımı bu rakamla atılmış oldu. Ağustos ve Eylül aylarında açıklanan oranların her biri yüzde 1,84 düzeyinde gerçekleşti ve 3 aylık birikime katkı sağladı. Bu 3 verinin birleşmesiyle 3 aylık toplam enflasyon yüzde 5,57’ye ulaştı ve ikinci yarının ilk bölümü tamamlandı. Emeklinin Ocak zammında bu oran şimdiden cepte kabul ediliyor ve kalan aylarda bunun üzerine ekleme yapılacak ve oran yükselecek. Ekim ayından itibaren açıklanacak kalan 3 ayın verileri, emekli ve memur zammı için ortaya çıkacak nihai tabloyu belirleyecek ve tahminlerin isabetini gösterecek. Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait rakamlar bu nedenle emekliler ve memurlar açısından ayrı bir önem taşıyor ve merakla bekleniyor.
Memurların enflasyon farkı alabilmesi için kalan 3 ayda yaklaşık yüzde 1,36’lık bir enflasyonun daha oluşması gerekiyor. Bu eşik, toplu sözleşmedeki yüzde 7’lik oran ile şu ana kadar biriken yüzde 5,57 arasındaki mesafeye işaret ediyor ve hesabın kilit noktasını oluşturuyor. Eşik aşılırsa aradaki fark maaşa yansıyacak ve maaş artışı toplu sözleşme oranının üzerine çıkmış olacak. Bu eşiğin aşılmaması halinde memur tarafında herhangi bir enflasyon farkı oluşmayacak ve hesap toplu sözleşmeyle sınırlı kalacak. Kurumların tahminlerinin tamamı, memurlar için toplu sözleşmedeki yüzde 7’nin üzerinde bir oran öngörüyor ve eşiğin aşılmasını bekliyor. Bu oranların gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini, kalan 3 ayda açıklanacak enflasyon verileri gösterecek. Kalan aylarda açıklanacak her enflasyon verisi, bu açıdan memurların merakla beklediği rakamlar arasında yer alıyor.
8 kurumun yıl sonu enflasyon beklentisi
Yıl sonu enflasyonuna dair tahminler, Ocak ayındaki zam hesabına yön veren başlıca göstergeler arasında yer alıyor ve hesaplamaların temelini oluşturuyor. Derlenen verilere göre 8 kurumun yıl sonu beklentisi yüzde 28,80 ile yüzde 30 arasında dağılmış durumda ve hepsi aynı bantta toplanıyor. Bu beklentilerin her biri, emekli ve memur zammı açısından farklı oranlara dönüştürülerek hesaplanmış bulunuyor. Tahminlerin her biri, ilgili kurumun ekonomiye ve yılın son aylarına dair kendi değerlendirmesini ve beklentisini yansıtıyor, yöntemler birbirinden bağımsız ilerliyor. Ekonomi gündemini takip eden herkes için kurumların açıkladığı rakamların birbirine yakın seyrettiği, tabloya bakıldığında ilk bakışta fark ediliyor ve kurumlar arasında büyük bir ayrışma görünmüyor. Alt uçtaki yüzde 28,80 ile üst uçtaki yüzde 30 arasında kalan bant, tahminlerin birbirine yakın olduğunu gösteriyor. Tahminler arasındaki bu yakınlık, emekliler ve memurlar için hesaplanan zam aralığının da dar bir bantta şekillenmesine yol açıyor.
Tahmin aralığının en temkinli ucunda yer alan beklenti Kuveyt Türk Yatırım’dan geliyor ve tablonun başlangıcını oluşturuyor. Kurum, yılın son ayına ilişkin olarak enflasyonun yüzde 28,80 seviyesinde gerçekleşmesini bekleyerek 8 kurum arasında en alt tahmini yapıyor. Bu beklenti gerçekleşirse emekliye yüzde 9,38, memura yüzde 7,34 oranında maaş artışı söz konusu olacak. Kuveyt Türk Yatırım’ın hesabından çıkan bu oranlar, hem emekli hem de memur tarafında tahmin aralığının alt ucunu belirleyen rakamlar oluyor. Kuveyt Türk Yatırım’ın öngördüğü yüzde 9,38, emekliler için şimdiden biriken yüzde 5,57’nin üzerinde bir oran anlamına geliyor. Memur tarafında öngörülen oran, toplu sözleşmedeki yüzde 7’lik oranı yalnızca az bir farkla geçiyor. Tablonun başlangıç noktası, emekliler ve memurlar açısından bu rakamlarla birlikte çizilmiş oluyor ve diğer senaryolar bunun üzerine diziliyor.
Alnus Yatırım, yıl sonu için yüzde 28,88’lik bir enflasyon öngörerek alt bölümdeki ikinci tahmini ortaya koyuyor. Bu tahmin gerçekleşirse SSK ve Bağkur emeklileri için yüzde 9,45’lik bir zam oranına karşılık geliyor. Memurlar için hesaplanan maaş artışı bu senaryoda yüzde 7,40 olarak tablodaki yerini alıyor ve alt bölümde kalıyor. Yıl sonu açısından Alnus Yatırım’ın yüzde 28,88’lik beklentisi, Kuveyt Türk Yatırım’ın yüzde 28,80’lik tahmininden biraz yüksek bulunuyor. İki kurum arasındaki bu küçük fark, emekli ve memur oranlarına da sınırlı ölçüde yansımış durumda ve sonuçlar birbirine çok yakın kalıyor. Emekli tarafında yüzde 9,45 ile yüzde 9,38, memur tarafında yüzde 7,40 ile yüzde 7,34 birbirine oldukça yakın duruyor. Bu iki kurumun tahminleri, aralığın alt bölümünü birlikte oluşturarak tablonun temkinli kanadını meydana getiriyor.
OYAK Yatırım ve Tacirler Yatırım, yıl sonu enflasyonu konusunda birbirinin aynısı olan bir beklentide buluşuyor. İki kurum da Aralık ayıyla açıklanacak yılın son verisinde enflasyonun yüzde 29,20 seviyesinde gerçekleşeceğini tahmin ediyor ve ortak bir seviye çiziyor. Hesaplamalara göre bu senaryo emekliye yüzde 9,72, memura yüzde 7,67 oranında bir artışın yapılabileceğine işaret ediyor. OYAK Yatırım ve Tacirler Yatırım’dan gelen bu rakamlar, 8 kurumun oluşturduğu tahmin aralığının orta kısmına denk gelen bir konumda bulunuyor. Yıl sonu için aynı oranda buluşan bu kurumların varlığı, bu seviyeye dair beklentiyi tablonun içinde görünür kılıyor ve bu bölümü öne çıkarıyor. Tahminin gerçekleşmesi, memur tarafındaki yüzde 7,67’lik oranın toplu sözleşmedeki yüzde 7’nin üzerinde kalması anlamına geliyor. Emekliler için hesaplanan yüzde 9,72, üst uçtaki yüzde 10,40’ın altında kalmaya devam ediyor.
İş Yatırım, yıl sonu için yüzde 29,50’lik bir enflasyon bekleyerek aralığın üst bölümüne yaklaşan bir tahmin yapıyor. Bu beklenti, emekli ve memur zammı tarafında emekliye yüzde 9,97, memura yüzde 7,91 oranına karşılık geliyor. SSK ve Bağkur emeklilerine yönelik yüzde 9,97 bu senaryoda üst uçtaki yüzde 10,40’a yaklaşmış bir görüntü veriyor. Memurlar için aynı senaryoda hesaplanan yüzde 7,91 de üst uçtaki yüzde 8,34’ün altında kalarak dikkat çeken bir noktada duruyor. İş Yatırım’ın tahmini, 8 kurumun oluşturduğu aralıkta üst bölüme doğru uzanan bir konumda bulunuyor. Kurumun yüzde 29,50’lik beklentisi, OYAK Yatırım ve Tacirler Yatırım’ın yüzde 29,20’lik tahmininden yukarıda yer alıyor. Buna bağlı olarak emekli tarafındaki yüzde 9,97 ve memur tarafındaki yüzde 7,91, OYAK ile Tacirler’in senaryosundaki oranları geçiyor.
Tahmin aralığının en üst ucunda, yıl sonu için aynı rakamı öngören 3 kurum birlikte yer alıyor. Garanti BBVA, Akbank ve Gedik Yatırım, yıl sonu enflasyonunun yüzde 30 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Söz konusu beklenti gerçekleşirse emekliye yüzde 10,40, memura yüzde 8,34 oranında zam gündeme gelecek ve tablo en geniş haline ulaşacak. Kurumların emekli ve memur zammı için öngördüğü en yüksek oranlar, bu senaryonun hesaplanmasıyla ortaya çıkıyor. 3 kurumun aynı rakamda buluşması, aralığın üst ucunu tek bir seviyede sabitleyen bir sonuç doğuruyor ve bu seviyeyi tablonun tepesine yerleştiriyor. Tahminler arasındaki farklar küçük görünse de aylık tutarlara yansıması hane bütçesinde hissedilebilir ve planlamayı etkileyebilir. Bu yüzden emekli ya da memur olsun, her senaryoyu kendi aylığı üzerinden tek tek düşünmek, bütçe planlaması yapanlara yol gösterebilir.
Emekli aylıklarında öngörülen rakamlar
Tahminler mevcut maaş tablosuna tek tek yansıtıldığında, emekliler için kurumların beklentilerine dayanan somut rakamlar ortaya çıkıyor. En düşük emekli aylığı bugün 23.552 lira seviyesinde bulunuyor ve hesaplamalar bu rakam üzerinden yapılıyor. Kurumların beklentilerine göre alt sınırdaki aylığın 25.761 ile 26.001 lira arasına çıkması bekleniyor ve aralık bu iki tutar arasında kalıyor. Tahmin edilen maaş artışı ile aylığın 23.552 liranın üzerine çıkacağı, kurumların tamamının hesabında ortak bir sonuç olarak görülüyor. Aralığın üst ucundaki 26.001 lira, alt ucundaki 25.761 liranın üzerinde yer alıyor ve iki tutar birbirine yakın duruyor. Bu rakamlar kesinleşmiş tutarlar olarak değil, kurumların tahminlerine dayanan hesaplamalar olarak okunmalı ve buna göre değerlendirilmeli. Resmi veri açıklanmadan tutarlar üzerinden kesin harcama planı yapmamak, beklentileri yönetmek açısından yerinde bir yaklaşım olur ve hayal kırıklığının önüne geçer.
Kuveyt Türk Yatırım’ın beklentisi, emekli aylığı tarafında da tahmin aralığının alt ucunu belirleyen rakamı ortaya koyuyor. Kurumun yüzde 28,80’lik tahmini gerçekleşirse alt sınırdaki emekli aylığı 25.761 lira seviyesine yükselmiş olacak ve alt uç böylece belirlenecek. Bu tutar, kurumun yüzde 9,38’lik emekli zammı tahminine karşılık gelen aylık olarak tabloda yer alıyor. Kamuoyunda tartışılan emekli ve memur zammı senaryoları arasında bu rakam alt sınırı gösteren tahmin olarak görülüyor. Tahmin aralığının alt ucunu bilmek, emeklilere Ocak ayında en az ne beklenebileceği konusunda fikir veren bir referans sunuyor ve hesap yapmayı kolaylaştırıyor. Tahmin aralığının diğer ucunda yer alan senaryo, emekliler açısından biraz değişen bir tablo çiziyor. Gerçekleşecek oran, iki uç arasında yer alan herhangi bir noktada şekillenme ihtimali taşıyor ve sonuç yıl sonuna kadar belirsiz kalıyor.
Aralığın üst ucunda Garanti BBVA, Akbank ve Gedik Yatırım’ın yüzde 30’luk yıl sonu enflasyon tahmini bulunuyor. Garanti BBVA, Akbank ve Gedik Yatırım’ın tahmini tutarsa alt sınırdaki emekli aylığı, 26 bin lira sınırını geçen bir seviyeye ulaşıyor. Bugünkü 23.552 liradan hareketle hesaplanan rakam bu senaryoda 26.001 lira olarak tablodaki yerini alıyor ve aralığın tepesini oluşturuyor. Yüzde 10,40’lık maaş artışı, emekliler için kurumların öngördüğü en geniş oranı temsil eden rakam oluyor. 26 bin lira sınırının aşılması, bu senaryonun emekliler açısından öne çıkan sonucu olarak dikkat çekiyor. Hangi senaryonun gerçekleşeceğini yılın son 3 ayında oluşacak enflasyon belirleyecek ve tartışmayı resmi veri sonlandıracak.
SSK ve Bağkur emeklilerinin şu an elinde bulunan bilgi, 3 aylık enflasyon birikiminin yüzde 5,57 seviyesine ulaştığı yönünde. Bu oran, Ocak zammının şimdiden güvence altına alınmış kısmı olarak emeklilerin hesabında yer alıyor ve hesabın sabit kısmını oluşturuyor. Ocak zammının geriye kalan kısmını oluşturacak oran, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında gerçekleşecek fiyat hareketlerine bağlı kalacak ve hesap bu verilerle tamamlanacak. Kurumların açıkladığı tahminler, bu 3 ayda oluşacak enflasyona dair beklentileri emekli aylıklarına yansıtarak ortaya çıkıyor. Beklentilerin tamamı, SSK ve Bağkur emeklilerinin zammının yüzde 9,38 ile yüzde 10,40 arasında kalacağına işaret ediyor. Bu tahminlerin hiçbiri kesinleşmiş zam oranı olarak görülmemeli ve açıklanacak verinin beklenmesi gerekiyor. Açıklanacak her aylık veri, emeklilerin Ocak ayında alacağı tutarı bir adım daha netleştirecek ve belirsizliği azaltacak.
Memur ve memur emeklisi maaşlarında beklenen tablo
Memur tarafında hesaplamalara göre en düşük maaşın bugün 70.224 lira seviyesinde olduğu ve hesapların bu rakamla yapıldığı görülüyor. Tahminlere göre bu rakamın 75.378 ile 76.080 lira arasına yükselmesi öngörülüyor ve memurlar için aralık buna göre çiziliyor. Hesaplamada alt uç Kuveyt Türk Yatırım’ın beklentisine, üst uç Garanti BBVA, Akbank ve Gedik Yatırım’ın beklentisine dayanıyor. Alnus Yatırım’ın tahminine göre memur maaşı 75.420 lira olarak hesaplanıyor ve alt bölümde yer alıyor. Orta bölümde yer alan OYAK ve Tacirler’in tahmini, memurlar için 75.610 liralık bir tutara karşılık gelen bir sonuç veriyor ve aralığın ortasına yerleşiyor. İş Yatırım’ın beklentisi gerçekleşirse memur maaşı 75.778 lira seviyesine yükselmiş olacak ve üst bölüme yaklaşacak. Aralığın üst ucundaki 76.080 lira, alt ucundaki 75.378 liranın üzerinde kalarak bandın sınırlarını çiziyor.
Ocak ayında memur maaşındaki değişim, emekli tarafından ayrışan bir mantıkla ve iki aşamalı bir hesapla işliyor. Bu hesapta kalan aylarda oluşacak enflasyon farkı ile yeni dönemin toplu sözleşme zammı bir araya gelerek toplam oranı oluşturuyor. Kurumların memurlar için öngördüğü oranlar da bu yüzden emekliler için öngörülen oranların altında kalıyor ve iki grup arasında fark oluşuyor. Yüzde 7,34 ile yüzde 8,34 arasındaki aralık, memur maaşlarına yansıyabilecek değişimin sınırlarını gösteriyor ve tahminlerin bandını belirliyor. Memurlar için kurumlarca tahmin edilen tutarların gerçekleşmesi, kalan aylarda açıklanacak enflasyon verilerine bağlı bulunuyor. Kalan 3 aydaki veriler yaklaşık yüzde 1,36’lık eşiği aşmazsa memurlar için ortaya çıkan tablo değişebilir ve hesaplar yeniden yapılabilir. Memurların bütçe planı yaparken bu koşulu göz önünde bulundurması, sürprizlerle karşılaşmamak için akıllıca bir yol olur.
Memur emeklileri için de 8 kurumun tahminlerine dayanan benzer bir hesaplama yapılmış ve rakamlar ortaya konmuş durumda. Mevcut tabloda en düşük memur emeklisi aylığı bugün 31.527 lira seviyesinde bulunuyor ve hesaplamalar bu tutar üzerinden yapılıyor. Kurumların tahminlerine göre bu rakam 33.841 ile 34.156 lira bandına çıkabilir ve aralık bu iki tutar arasında şekillenir. Alnus Yatırım’ın tahmini, memur emeklileri için yaptığı hesapta bu kalemde 33.889 liralık bir aylığa karşılık geliyor. OYAK ve Tacirler’in beklentisi, memur emeklisi aylığı için 33.945 lira olarak hesaplanmış bulunuyor ve aralığın ortasında yer alıyor. Yüzde 29,50’lik beklentiyle İş Yatırım’ın öngörüsü gerçekleşirse memur emeklisinin alt sınırdaki aylığı 34.020 lira seviyesine çıkıyor ve üst uca yaklaşıyor. Emekliler, memurlar ve memur emeklileri için Ocak tablosunun kesinleşmesi için yılın son enflasyon verisinin açıklanmasını beklemek gerekecek ve o güne kadar rakamlar tahmin olarak kalacak.
