
İsteğe bağlı sigorta primi yurt dışında çalıştığı sırada Türkiye’de ödeyen, ancak primleri Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından iptal edilen vatandaş mahkemeyi kazandı. Yargı, yurt dışı çalışmasının Türkiye’deki isteğe bağlı sigortalılığı kendiliğinden geçersiz kılmayacağına hükmetti. Birikmiş aylıkların yasal faiziyle ödenmesine karar verdi. SGK’nın geçmiş dönem primlerini sildiği ve emeklilik başvurusunu reddettiği dosyada emsal nitelikte bir sonuç çıktı. Sigortalı, 1998 ile 2008 arasında ödediği primlerin silinmesi üzerine hukuki süreç başlattı. Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun’un aktardığı olayda itirazı inceleyen Bursa 13. İş Mahkemesi, iptali hukuka aykırı buldu.
Gönüllü prim tartışması yalnızca tek bir dosyanın iadesi gibi kapanmıyor. Aşağıda 506 sayılı Kanun yorumu, 3611 güne çıkan cetvel, faiz başlangıcı ve emsalin sınırı ayrı bölümlerde ele alınıyor. Okur önce yurt dışı kurumunun neden kapsam dışı sayıldığını, sonra aylığın hangi tarihten tescil edildiğini, ardından 1 Aralık 2025 faizini ve son olarak herkese otomatik ödeme sanılmaması gerektiğini bulacak. Hüküm, benzer gerekçeyle silinenler için yol gösteriyor. Bu çerçeve haberin geri kalanının omurgasını kuruyor.
Yurt dışı çalışma tek başına engel sayılmadı
SGK, yurt dışında çalışırken Türkiye’de isteğe bağlı sigortalı olunamayacağı yönünde işlem yapmıştı. Yapılan işleme itiraz, Bursa 13. İş Mahkemesi’nde incelendi. İnceleme, prim iptalini hukuka aykırı buldu. Bulunan aykırılık, dönemin yürürlükte olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’ndaki şartın geniş okunamayacağına dayanıyor. Dayanan şart, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olarak çalışmamak. Çalışmamak şartı, isteğe bağlı sigorta kapısını kapatan bir cümle gibi kullanılmıştı.
Mahkeme, bu cümlenin yurt dışındaki kurumları kapsayacak şekilde geniş yorumlanamayacağını belirtti. Belirtilen sınır, yabancı ülkedeki çalışmanın Türkiye’deki gönüllü primi kendiliğinden düşüremeyeceği anlamına geliyor. Anlam, kararda açıkça kayda geçti. Geçen kayıt, yurt dışındaki çalışmanın Türkiye’deki isteğe bağlı sigortalılığı tek başına geçersiz kılamayacağı. Kılınamayan geçersizlik, 1998 ile 2008 arasındaki ödemelerin silinme gerekçesini çökertiyor. Çökerten gerekçe, dosyanın emsal diye anılmasının ilk halkası.
Yurt dışı çalışırken ödenen prim, bu halkada yalnızca bir borç tahsilatı değil. Değil, çünkü sigortalı o yıllarda Türkiye’de prim yatırmış, kurum sonra aynı günleri cetvelden çıkarmış. Çıkarılan gün, emeklilik başvurusunun reddine kadar gitmiş. Giden ret, mahkemenin hizmet cetvelini yeniden kurmasıyla çevrildi. Çevrilen cetvel, Yargıtay içtihatlarına atıf yapılarak silinen günlerin eklenmesiyle oluştu. Oluşan ekleme, isteğe bağlı sigorta nın yurt dışı mesaisi yüzünden yok sayılamayacağını tescil ediyor.
Sektör etkisi de yurt dışındaki Türk işçisinin birikiminde duruyor. Duran birikim, yıllarca iki ülkede birden prim yükü taşımış kişilerin hizmetinin tek kararla silinebilmesi. Silinebilen hizmet, emeklilik hesabını bir anda bozuyor. Bozan işlem, bu dosyada mahkeme duvarına çarptı. Çarpan duvar, benzer gerekçeyle primi iptal edilenler için yol gösterici bir içtihat üretti. Üreten içtihat, her dosyanın kendiliğinden ödeneceği anlamına gelmiyor, kapıyı ise kapatmıyor.
3611 gün ve aylık tescili
Yargıtay içtihatlarına atıf yapılan kararla SGK’nın sildiği prim günleri hizmet cetveline yeniden eklendi. Eklenen günler, re’sen hesaplamayla toplamı 3611e çıkardı. Çıkan toplam, yaş, sigortalılık süresi ve prim şartlarının tamamlandığını gösterdi. Gösterilen tamamlanma, ret kararının dayanağını kaldırıyor. Kaldıran dayanak, isteğe bağlı sigorta günlerinin yok sayılmasıydı. Sayılmayan yokluk, cetvel düzelince emeklilik hakkına döndü.
Mahkeme, sigortalının 1 Eylül 2025 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığını tescil etti. Tescil, aylığın o tarihten itibaren doğduğu anlamına geliyor. Anlam, SGK’nın bu tarihten itibaren biriken tüm emekli aylıklarını ödemesi. Ödenecek tutara 1 Aralık 2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz de eklendi. Eklenen faiz, gecikmenin yalnızca anapara iadesiyle kapanmayacağını gösteriyor. Gösteren hüküm, birikmiş yaşlılık aylığının faizsiz bırakılamayacağı yer.
Faiz başlangıcının aylık başlangıcından üç ay sonra yazılması, dosyanın takvim inceliği. İncelik, 1 Eylül 2025 hak, 1 Aralık 2025 faiz işlemesi diye ayrılıyor. Ayrılan iki tarih, ödemenin hangi aydan hangi aya faiz taşıyacağını belirliyor. Belirleyen hüküm, kurumun kendi iptalinin maliyetini de üstlenmesi demek. Demek, silinen hizmet gününün yalnızca cetvele değil, cüzdana da dönmesi. Dönen cüzdan, 3611 günün kâğıt üzerinde kalmadığını anlatıyor.
Benzer gerekçeyle primi silinen yurt dışındaki vatandaşlar için karar emsal bir yargı içtihadı oluşturuyor. Oluşturan emsal, her iptalin kendiliğinden bozulduğu bir genelge değil. Değil, çünkü dosyanın kendi prim yılları, yaş şartı ve 506 sayılı Kanun dönemi var. Olan dönem, sonraki kanun rejimleriyle birebir kopyalanamayabilir. Kopyalanamayan rejim, yine de yurt dışı çalışmanın tek başına iptal gerekçesi olamayacağı çekirdeğini taşıyor. Taşıyan çekirdek, isteğe bağlı sigorta tartışmasının yeni başvuru zemini.
Önlem tarafı da bu zeminin içinde. İçinde, emsal kararı duyup prim cetvelini mahkeme yerine kendi kendine düzeltme beklentisi var. Olan beklenti, SGK’nın re’sen her dosyayı açacağı anlamına gelmiyor. Gelmediği için benzer iptali bulunan kişinin hizmet dökümü, iptal yazısı ve ödeme dekontunu bir arada tutması gerekiyor. Gereken evrak, 1998 ile 2008 gibi bir aralığın bu dosyada nasıl döndüğünü göstermek için şart. Şart, hakkı olanın süreyi kaçırmaması, şartı tutmayanın ise kararı kendi lehine kesin sanmaması.
Faiz takvimi ve kurumun borcu
Hüküm, biriken tüm emekli aylıklarının yasal faiziyle ödenmesini SGK’ya yazıyor. Yazılan borç, 1 Eylül 2025ten doğan aylıkların tamamı. Tamamın faizi ise 1 Aralık 2025ten işleyecek. İşleyecek faiz, gecikmenin maliyetini kuruma bırakıyor. Bırakılan maliyet, iptal işleminin hukuka aykırı bulunmasının mali karşılığı. Karşılık, isteğe bağlı sigorta günü silinen kişinin yalnızca gün değil, ay da kazanması. Kazanılan ay, ret kararının sürdüğü süre boyunca biriken tutar.
Biriken tutar, tek seferlik bir prim iadesi değil. Değil, çünkü mahkeme yaşlılık aylığını tescil etti. Tescil edilen aylık, şartlar tamamlandığı için doğdu. Doğan hak, 3611 gün, yaş ve sigortalılık süresinin birlikte tutmasıyla kuruldu. Kurulan üçlü, SGK’nın önceki reddinin yerini alıyor. Alan yer, kurumun ödemeyi faizle birlikte yapması. Yapılacak ödeme, emsalin somut çekirdeği.
Silinen hizmet günü bu çekirdekte yeniden cetvele girdi. Giren gün, re’sen hesapla 3611e ulaştı. Ulaşan toplam, başvurunun neden artık ret ile kapanamayacağını gösteriyor. Gösteren tablo, yurt dışı çalışmanın tek başına engel sayılmamasının pratik sonucu. Sonuç, isteğe bağlı sigorta kaydının 1998 ile 2008 aralığında hukuken ayakta kaldığı. Kalan ayakta duruş, faiz takvimiyle birlikte okununca kurum için hem anapara hem gecikme maliyeti.
Emsalin sınırı ve başvuru ihtiyatı
Karar, geçmişte benzer gerekçeyle primleri iptal edilen yurt dışındaki Türk vatandaşları için emsal diye okunuyor. Okunan emsal, yurt dışı kurumuna tabi çalışmanın 506 sayılı Kanun’daki çalışmamak şartına otomatik girmemesi. Girmeyen otomatizm, bu dosyada iptali bozdu. Bozan hüküm, her ülkedeki her çalışmanın aynı sonucu doğuracağı anlamına gelmiyor. Gelmediği için dönem, prim türü ve iptal gerekçesi ayrıca okunmalı. Okunan ayrım, emsalin gücünü de sınırını da birlikte tutuyor.
Birinci pratik önlem, 1 Eylül 2025 ile 1 Aralık 2025i karıştırmamak. Karışmayan takvimde aylık hakkı eylülde doğuyor, yasal faiz aralıkta işlemeye başlıyor. Başlayan faiz, biriken aylıkların tamamına yazılı. Yazılan tamam, kurumun ödemesi gereken borç. Borç, cetvele eklenen günlerin maaş karşılığı. Karşılık, 3611 günün kâğıtta kalmadığını gösteriyor.
İkinci önlem, emsali genel afla bir tutmamak. Tutulmayan af, her iptalin kendiliğinden döneceği sanısı. Sanı, bu dosyanın mahkeme incelemesi, Yargıtay atfı ve re’sen hesapla kurulduğunu unutturur. Unutulan kurulum, benzer gerekçesi olan kişi için yol gösterir, evrakı olmayan kişi için otomatik maaş üretmez. Üretmeyen otomatizm, hizmet dökümü ve iptal yazısı olmadan başvuru da zayıf kalır. Kalan zayıflık, hakkı olanın belgeyi zamanında toplamasını gerektirir.
Üçüncü önlem, yurt dışı çalışmayı tek başına yasak saymamak. Sayılmayan yasak, mahkemenin geniş yorum yapılamaz dediği yer. Yer, yabancı sosyal güvenlik kurumunun 506 sayılı Kanun’daki şartın içine kendiliğinden girmemesi. Girmeyen kurum, Türkiye’de ödenen gönüllü primi tek başına düşürmüyor. Düşürmeyen çizgi, bu dosyada 1998 ile 2008 aralığını ayakta tuttu. Tutan çizgi, sonraki kanun dönemlerinde birebir kopya sanılmadan okunmalı.
Kurumun önceki işlemi, yurt dışında çalışırken isteğe bağlı olunamaz diye kurulmuştu. Kurulan işlem, emeklilik başvurusunun reddine kadar gitti. Giden ret, Bursa 13. İş Mahkemesi’nde hukuka aykırı bulundu. Bulunan aykırılık, silinen günleri cetvele geri yazdı. Yazan cetvel, yaş ve süre şartıyla birlikte aylığı 1 Eylül 2025te tescil etti. Tescil, faiz kalemini de 1 Aralık 2025e bağladı.
Pratik sonuç bu yüzden sade. Yurt dışında çalışırken Türkiye’de ödenen isteğe bağlı prim, bu dosyada yurt dışı mesaisi yüzünden silinemedi. Silinemeyen günler 3611e çıkınca yaşlılık aylığı 1 Eylül 2025ten doğdu. Doğan aylıklar, 1 Aralık 2025ten işleyecek yasal faizle SGK tarafından ödenecek. Ödenecek hüküm, benzer gerekçeyle primi iptal edilenler için emsal. Emsel, her dosyayı kendiliğinden maaş yapan bir genelge değil, geniş yoruma kapanmış bir kapı.









