HaberlerSon Dakika Gelişmeleri

İBB davası çapraz sorguda İmamoğlu geçmiş bağış yöntemlerini anlattı

İBB davası Silivri’de süren yargılamada seçilmiş belediye başkanının çapraz sorgusu başladı ve iş insanı ilişkileri ile kamu yararına bağış yöntemleri detaylıca ele alındı. Mahkeme soruları geçmiş faaliyetleri güncel iddialarla birleştirirken yargı süreci ve belediye şeffaflığı konuları yeniden gündeme geldi. Açıklamaların yansımaları uzmanlarca yakından takip ediliyor.

İBB davası kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ile ilgili olarak İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen 101’inci duruşmada seçilmiş başkan Ekrem İmamoğlu’nun dört günlük savunmasının ardından çapraz sorgu aşamasına geçildi. 436 sanığın yargılandığı ve 53’ünün tutuklu bulunduğu bu süreçte mahkeme heyeti İmamoğlu’na Adem Soytekin ile tanışıklığı, geçmiş iş ilişkileri ve çeşitli bağış uygulamaları hakkında sorular yöneltti. İmamoğlu tanışıklığın 2007 veya 2008 yıllarına dayandığını, o dönemde firmasının taşeronluğunu yaptığını ve kendisini pratik hızlı kaliteli iş yapan bir yüklenici olarak tanıdığını belirtti. Belediyelerde benzer yöntemlerin yaygın olduğunu, bunun ülke gerçeği olduğunu ve kamu yararı gözetilerek yürütüldüğünü ifade etti. Doğuş Grubu kaynaklı geçici barınma yapıları, kreş projeleri ve diğer kamu yararına faaliyetler de sorgunun odağında yer aldı. Bu makalede duruşma sürecinin detayları Adem Soytekin ilişkisi bağış yöntemleri ve iddialara verilen yanıtlar ayrıntılı biçimde incelenecek ayrıca yargı sürecinin yerel yönetimler üzerindeki etkileri ile şeffaflık ihtiyacı ele alınacaktır.

Duruşmanın bu aşamaya gelmesiyle birlikte kamuoyunun ilgisi hem yargılama usulüne hem de belediye uygulamalarının hukuki boyutuna kaydı. Geçiş cümlesi olarak belirtmek gerekir ki savunmanın tamamlanmasının ardından gelen çapraz sorgu, dosyadaki iddiaların doğrudan muhatapla test edildiği kritik bir evreyi temsil etmektedir.

Duruşma Sürecinin Seyri ve Çapraz Sorgunun Kapsamı

Silivri’deki Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu yerleşkesinde görülen ağır ceza davası 101’inci gününde İmamoğlu’nun savunmasını noktalamasının hemen ardından mahkeme başkanı tarafından yöneltilen sorularla yeni bir boyut kazandı. Heyet öncelikle Adem Soytekin ile olan tanışıklığın zamanını ve niteliğini sordu. İmamoğlu yanıtında 2007 veya 2008 yıllarında henüz siyasette olmadığı dönemde firmasının işlerinin taşeronluğunu yaptığını ve o zamandan tanıştıklarını aktardı. Soytekin’in işini iyi yapan pratik bir yüklenici olduğunu kamu kurumlarına da iş yaptığını bildiğini ve şantiye ziyaretlerinde karşılaştıklarını belirtti. İlişkinin tamamen iş insanı kimliği çerçevesinde insanî düzeyde kaldığını şaka da yaptıklarını ancak teknik detaylara girmediklerini ifade etti. Bu açıklamalar soruşturma aşamasındaki beyanlarla tutarlılık gösterdiği için heyet tarafından not edildi. Yargılama dosyası böylece geçmiş ticari faaliyetler ile güncel iddialar arasında bağ kurulmaya çalışılan bir zemine oturdu.

Belediye yargılaması sürecinde çapraz sorgunun başlaması dosyanın kapsamının genişliğini bir kez daha ortaya koydu. 436 sanık arasında 53 tutuklu bulunması duruşmanın uzun soluklu olacağını daha başından belli etmişti. Mahkeme başkanı Soytekin’in soruşturma aşamasındaki beyanlarının duruşmada da aynı şekilde tekrarlandığını hatırlattı. İmamoğlu buna karşılık uygulanan usulün belediyelerde yaygın olduğunu örneklerle açıkladı. Babacan İnşaat’ın benzer bir durumda tereddüt etmediğini çünkü daha önce AK Partili dönemde de aynı yükleniciye iş verildiğini aktardı. 35 yıllık iş insanı deneyimine atıfta bulunarak Anavatan Partili SHP’li MHP’li ve AK Partili belediyelere spor sahası kültür merkezi ve okul kaba inşaatı gibi işler yaptığını söyledi. Bu geçmişin suç unsuru oluşturmadığını ve yöntemlerin ülke gerçeği olduğunu vurguladı. Böylece çapraz sorgu hem kişisel ilişki hem de kurumsal uygulama boyutuyla derinleşti.

İBB davası dosyasında mahkeme heyetinin ısrarlı soruları İmamoğlu’nu yöntemlerin hukuki niteliği üzerine açıklama yapmaya yöneltti. Başkan “yapılan işlemin hukuki gayrihukuki olduğu kısmı değil uygulanan usul bu mu” diye sorduğunda İmamoğlu net biçimde “uygulanan usul bu ülke gerçeği bu” yanıtını verdi. AK Parti Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ruhsatsız kaçak binalardan bağış alındığına dair geçmiş açıklamasını hatırlattı. Kendisinin hiçbir ruhsatsız veya temelsiz inşaatından bağış almadığını arkadaşlarının kamu yararına konuştuğunu bildiğini belirtti. Bu noktada yargı süreci yerel yönetimlerde bağış ve sponsorluk uygulamalarının standartlaştırılması ihtiyacını da gündeme getirdi. Uzmanlar benzer dosyalarda usul tartışmalarının sıkça tekrarlandığını ve mevzuat boşluklarının algı sorunlarına yol açtığını ifade etmektedir. Sektörel açıdan inşaat ve taahhüt alanında faaliyet gösteren firmalar için şeffaf bağış mekanizmalarının oluşturulması hem rekabet hem de güven açısından önem taşımaktadır.

Mahkeme başkanının yönlendirmeleriyle 11. Mahalle olarak anılan eylemdeki daire devirleri ve Uğur Güngör’ün açıklamaları da soruldu. İmamoğlu bu detayları hatırlamadığını Mehmet Bey’in anlattığını söyledi. Doğuş Holding tarafından Soytekin’e deprem konutu adı altında gönderilen para konusu açıldığında geçici barınma evleri olduğunu ve açılışında hazır bulunduğunu aktardı. Dönemin belediye başkanı Lütfü Savaş ile KİPTAŞ Genel Müdürü’nün de süreçte yer aldığını belirtti. Bu açıklamalar kamu yararı ile usul tartışmasını bir arada tuttu. Yargılama dosyası böylece hem somut işler hem de iddia makamının yorumları arasında gidip gelen bir seyir izledi. Okuyucular için bu aşama dosyanın teknik detaylarının kamuoyuna yansıdığı kritik bir pencereyi temsil etmektedir.

Çapraz sorgunun ilk bölümünde heyet Soytekin’in hem Beylikdüzü hem de İBB döneminde resmi işler yaptığını hatırlattı. İmamoğlu bunun doğru olduğunu ihaleye girdiğini aldığını yaptığını ancak bazı işlerin sonradan bağış yapan kişiler aracılığıyla ödendiğini açıkladı. Bunun adında irtikap veya rüşvet bulunmadığını söyleyen kesinlikle kasıtlı ve siyasi saikle yazılmıştır dedi. Gelen insanların önemli bir kısmının yaptık dediğini örnek verdiğini aktardı. Bu yanıtlar dosyadaki iddiaların kişisel ilişki üzerinden genelleştirilmesine karşı bir savunma hattı oluşturdu. Yerel yönetimlerde pratik iş yaptırma ihtiyacı ile resmi prosedürler arasındaki gerilim böylece bir kez daha görünür hale geldi.

Adem Soytekin İlişkisi ve İş İnsanı Geçmişinin Değerlendirilmesi

İmamoğlu Soytekin’i 2007 veya 2008’den beri tanıdığını ve o dönemde firmasının taşeronluğunu yaptığını tekrarladı. İşini iyi yapan pratik hızlı kaliteli bir yüklenici olduğunu kamu kurumlarına iş yaptığını bildiğini söyledi. Şantiye ziyaretlerinde karşılaştıklarını selamlaştıklarını oturup şaka yaptıklarını ancak teknik sohbet etmediklerini belirtti. İlişkinin tamamen insanî ve iş insanı kimliği çerçevesinde kaldığını vurguladı. Bu tanım dosyada yer alan iddiaların kişisel dostluk veya yönlendirme iddiasından uzaklaştırılması amacını taşıyordu. Mahkeme heyetinin tutarlılık vurgusu karşısında İmamoğlu açıklamalarının değişmediğini ima etti.

Belediye soruşturması kapsamında 35 yıllık müteahhitlik geçmişi de sorgunun parçası haline geldi. İmamoğlu 1992’den itibaren babasıyla Beylikdüzü’nde olduklarını çeşitli parti belediyelerine spor sahası kapalı spor salonu kültür merkezi temeli ve okul kaba inşaatının yüzde 50’sini yaptığını anlattı. Bu örneklerin yöntemlerin yaygınlığını gösterdiğini savundu. Babacan İnşaat’ın Esenyurt Belediyesi döneminde de aynı yükleniciye iş verdiğini hatırlattı. Böylece kişisel ilişki iddiasının ötesine geçen kurumsal bir pratik olduğunu öne sürdü. Ağır ceza davası sürecinde bu tür geçmiş anlatıları hem savunma hem de iddia makamı tarafından farklı yorumlanabilmektedir.

İBB davası dosyasında Soytekin’in “beni yönlendirdikleri iş insanlarından hakedişleri aldım” şeklindeki beyanı da soruldu. İmamoğlu bunun bilinmeyenli denklem olmadığını gökten inen bir yöntem olmadığını söyledi. Belediyelerde şahısların isimlerinin görünmesini istememesi veya resmi bağış yapmak istememesi gibi nedenlerle benzer yolların tercih edildiğini anlattı. İnşaat şirketlerinin meclise girip resmi bağış yapmasının işlerine gelmediğini belirtti. Bu açıklama kamu yararı ile usul esnekliği arasındaki dengeyi öne çıkardı. Uzman görüşlerine göre yerel yönetimlerde bağış ve sponsorluk uygulamalarının yazılı prosedürlere bağlanması algı sorunlarını azaltabilir ve sektörde öngörülebilirlik sağlayabilir.

Mahkeme başkanı uygulanan usulün belediyelerde genel olup olmadığını netleştirmeye çalıştı. İmamoğlu bunun ülke gerçeği olduğunu tekrarladı ve Erdoğan’ın geçmiş açıklamasını hatırlattı. Kendisinin ruhsatsız inşaatlardan bağış almadığını ancak arkadaşlarının kamu faydasına yönelik konuşmalarını bildiğini söyledi. 2019 öncesi örneklerde kovuşturmaya gerek görülmediğini de ekledi. Bu karşılaştırma yargı sürecinin tutarlılığı üzerine tartışmaları da beraberinde getirdi. İnşaat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için bağış süreçlerinin belgelenmesi hem hukuki güvence hem de rekabet eşitliği açısından önem taşımaktadır.

Soytekin’in resmi işler yanında bağış aracılığıyla ödenen işler yaptığını İmamoğlu kabul etti. Bunun irtikap veya rüşvet içermediğini kasıtlı yazıldığını savundu. Gelen kişilerin yaptık dediğini örnek verdiğini aktardı. Bu yanıtlar dosyadaki “yönlendirme” iddiasına karşı kamu yararı ve rızalık vurgusuyla karşılık verildi. Yargılama dosyası böylece hem somut belgeler hem de beyanlar üzerinden ilerleyen bir yapı sergiledi. Okuyucular için bu bölüm ilişkinin niteliğinin mahkeme huzurunda nasıl tanımlandığını göstermektedir.

11. Mahalle eylemdeki daireler konusunda İmamoğlu detay bilmediğini söyledi. Doğuş Grubu parasının geçici barınma evleri için olduğunu açılışta bulunduğunu aktardı. Lütfü Savaş ve KİPTAŞ’ın da sürece dahil olduğunu belirtti. Bu açıklamalar somut projenin kamu yararına dönüştüğünü öne sürdü. Mahkeme heyetinin dekontlarda görünen tutarlar konusundaki sorularına karşılık büyük rakam olmadığını söyledi. Böylece çapraz sorgu hem ilişki hem de mali boyutlarıyla derinleşmeye devam etti.

Bağış Süreçleri Kamu Yararı ve Usul Tartışmaları

Doğuş Grubu’nun parayı doğrudan belediyeye şartlı bağış olarak göndermemesi nedeni sorulduğunda İmamoğlu geçici barınma evleri olduğunu ve tek başına yetmediğini anlattı. Dönemin CHP milletvekillerinin de birer maaş desteği verdiğini KİPTAŞ üzerinden koordine edildiğini belirtti. Yerin tahsisi yapıldığını hukuki gerekçelerin dönemsel ihtiyaçların ve iş hızının rol oynadığını söyledi. Mesele kamu yararına dönüşüp dönüşmediği ve rızalık meselesidir dedi. Rızalık alınmış karşılıklı yürütülmüş herkes memnun olmuştur diye ekledi. Bu anlatı bağışın dolaylı yollarla yapılmasının pratik nedenlerini öne çıkardı.

İBB davası kapsamında kreş projeleri için düzenlenen tanıtım toplantısı da gündeme geldi. İmamoğlu Taksim’de bir otelde yüzlerce kişinin katıldığı lansmanda “gelin birlikte kreş yapalım ister kendiniz yapın ister resmi bağış yapın ister yapımcıya ödeyin” diye çağrı yaptığını anlattı. İş adamları ve hali vakti yerinde kişilerin geldiğini AK Parti kabinesindeki birinin kardeşinin bile bulunduğunu belirtti. Bir vatandaşın isminin görülmesini istemediğini annesinin adına yardım etmek istediğini söyledi. Kamu yararına dönüşmesiyle ilgili kusur düşünmediğini ifade etti. Bu örnek usul tartışmasının ötesinde niyet ve sonuç odaklı bir yaklaşımı yansıttı.

Mahkeme heyetinin Ertan Yıldız’ın 2023 yılı ikinci yarısındaki Saraçhane toplantısı iddiasını aktarması üzerine İmamoğlu “siz bunu gerçek olarak mı kabul ediyorsunuz yoksa beyan mı” diye sordu. Başkan kabul etmediğini muhatap olduğu için sorduğunu belirtti. İmamoğlu Doğuş’un ve Can Akın Çağlar’ın böyle bir konuşma olmadığını söylediklerini hatırlattı. Yıldız’ın kurum içindeki tespitli yapmaması gereken işleri yaptığını ve muteber bir söz olmadığını savundu. Aleyhine üç muteber beyan bulunduğunu dikkate alınması gerektiğini söyledi. Bu yanıt iddia makamının beyanlarına karşı karşı beyanlarla denge kurulmasını amaçladı.

Bağış süreçlerinin kamu yararı ile usul esnekliği arasında nasıl konumlandığı çapraz sorgunun merkezinde yer aldı. İmamoğlu yapılan işlerin açılışlarını yaptıklarını kamu faydasına dönüştüğünü bildiğini tekrarladı. Rızalık alındığını herkesin memnun olduğunu belirtti. Bu açıklamalar dosyadaki “gayriresmi” iddialarına karşı rıza ve sonuç vurgusuyla karşılık verdi. Yerel yönetimlerde benzer uygulamaların yaygınlığı hem savunma hem de eleştiri açısından sıkça dile getirilmektedir. Sektörel etkiler bakımından inşaat ve taahhüt firmalarının bağış süreçlerinde daha şeffaf belgeleme yapması hem yargı süreçlerinde hem de kamuoyu algısında avantaj sağlayabilir.

Usul tartışmaları sırasında heyet resmi kanal varken neden dolaylı yol tercih edildiğini sorguladı. İmamoğlu şahısların isimlerinin görünmesini istememesi veya resmi bağışın şirketlerin işine gelmemesi gibi nedenleri sıraladı. Belediyelerde bu yöntemin uygulandığını örneklerle destekledi. Bu açıklama pratik ihtiyaç ile mevzuat arasındaki boşluğu görünür kıldı. Alınacak önlemler arasında bağış ve sponsorluk için standart formların oluşturulması belediye meclis onaylarının netleştirilmesi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi sayılabilir. Böylece hem kamu yararı korunur hem de algı sorunları azalır.

Kamu yararına dönüşme vurgusu kreş ve geçici barınma örnekleriyle somutlaştı. İmamoğlu sürecin başlangıcında ve sonunda karşılaştığı kişilerin memnuniyetini belirttiğini aktardı. Detaylara hâkim olmamakla birlikte kamu faydasını bildiğini söyledi. Bu yaklaşım dosyanın “yönlendirme ve haksız kazanç” iddialarına karşı sonuç odaklı bir savunma hattı oluşturdu. Yargı sürecinin uzun sürmesi yerel yönetimlerdeki yatırım kararlarını ve özel sektörün belediye işbirliklerini etkileyebilmektedir. Şeffaflık artırıcı düzenlemeler bu etkiyi olumlu yönde çevirebilir.

İddialara Verilen Yanıtlar ve Sürecin Genel Değerlendirmesi

Ertan Yıldız’ın 10 milyon dolar tahsili konusundaki iddiasına karşılık İmamoğlu Doğuş ve Çağlar’ın inkârını öne çıkardı. Yıldız’ın muteber olmadığını aleyhine üç beyan bulunduğunu söyledi. Mahkeme başkanının “kabul etmiyorum” yanıtı üzerine bu beyanların dikkate alınmasını önerdi. Bu diyalog çapraz sorgunun beyanlar arası tutarlılık testine dönüştüğünü gösterdi. Ağır ceza davası sürecinde tanık ve sanık beyanlarının çelişkileri sıkça yaşanmakta ve heyet tarafından değerlendirilmektedir.

İBB davası dosyasında İmamoğlu genel olarak yöntemlerin yaygın olduğunu kamu yararı gözetildiğini ve rızalık alındığını tekrarladı. 35 yıllık deneyimini ve çeşitli parti belediyelerine yaptığı işleri hatırlattı. Bu anlatı kişisel ilişki iddiasını kurumsal pratik içine yerleştirdi. Yargılama dosyası böylece hem somut projeler hem de genel usul tartışması üzerinden ilerledi. Okuyucular için bu bölüm iddiaların nasıl yanıtlandığını ve hangi vurguların öne çıktığını ortaya koymaktadır.

Mahkeme heyetinin soruları bağışların neden dolaylı yapıldığı üzerine yoğunlaştı. İmamoğlu isim görünmeme isteği ve şirketlerin resmi bağıştan kaçınması gibi nedenleri sıraladı. Kamu yararına dönüştüğünü açılışları yaptıklarını belirtti. Bu yanıtlar usulsüzlük iddiasına karşı niyet ve sonuç vurgusuyla karşılık verdi. Yerel yönetimlerde benzer uygulamaların varlığı hem savunma hem de eleştiri literatüründe yer almaktadır. İnşaat sektöründe faaliyet gösteren firmalar için bağış süreçlerinin belgelenmesi yargı süreçlerinde avantaj sağlayabilir.

Çapraz sorgunun bu aşaması dosyanın kapsamının genişliğini bir kez daha gösterdi. 101’inci duruşmada 436 sanık ve 53 tutuklu bulunması sürecin uzun soluklu olduğunu teyit etti. İmamoğlu’nun açıklamaları geçmiş ticari faaliyetler ile güncel iddialar arasında bağ kurulmasına karşı kamu yararı ve yaygın usul argümanlarıyla yanıt verdi. Bu yaklaşım yargı sürecinin hem teknik hem de algısal boyutunu öne çıkardı. Kamuoyunda yargı bağımsızlığı ve yerel yönetim şeffaflığı tartışmaları bu tür duruşmalarla yeniden alevlenmektedir.

Süreç boyunca heyet Soytekin’in beyanlarının tutarlılığını vurguladı. İmamoğlu bunun basit bir olay olduğunu mucit bir şey icat edilmediğini söyledi. Belediyelerde uygulanan usulün ülke gerçeği olduğunu tekrarladı. Bu diyalog dosyanın “yönlendirme” iddiasının nasıl karşılandığını gösterdi. Uzun süren yargılamalar yerel yönetimlerdeki karar alma süreçlerini ve özel sektörün işbirliği eğilimini etkileyebilmektedir. Daha net mevzuat düzenlemeleri bu etkiyi azaltabilir ve öngörülebilirliği artırabilir.

Genel değerlendirme olarak çapraz sorgu İmamoğlu’nun iş insanı geçmişini belediye uygulamalarını ve kamu yararı vurgusunu bir araya getirdi. Mahkeme heyetinin soruları somut projeler üzerinden usul tartışmasına odaklandı. İmamoğlu’nun yanıtları yaygın pratik rızalık ve sonuç odaklı yaklaşımı öne çıkardı. Bu aşama dosyanın ilerleyen duruşmalarında nasıl şekilleneceğini belirleyecek niteliktedir. Yargı sürecinin şeffaf ve tutarlı ilerlemesi hem kamuoyu güvenini hem de yerel yönetimlerin işleyişini olumlu etkileyecektir.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu