Türkiye’de belediye yönetimlerine yönelik soruşturmalar uzun yıllardır gündemde yer almakta ve kamu kaynaklarının kullanımıyla ilgili iddialar sıklıkla mahkemelere taşınmaktadır. Bu tür davalar genellikle geniş çaplı incelemeler gerektirmekte ve birçok kişinin yargılandığı süreçleri beraberinde getirmektedir. Özellikle büyükşehir belediyelerinde yürütülen çalışmalar, ihale ve proje yönetimi açısından yoğun denetimlere tabi tutulmaktadır. Vatandaşlar bu süreçleri yakından takip etmekte ve adil bir yargılama beklentisi içinde olmaktadır. Hukuki mekanizmaların işleyişi, toplumsal güven açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda ortaya çıkan iddialar, hem ekonomik hem de siyasi boyutlarıyla tartışılmaktadır.
İstanbul gibi metropollerde belediye faaliyetleri, milyonlarca vatandaşı doğrudan etkilemektedir. Yolsuzluk suçlamaları ortaya çıktığında, soruşturmalar kapsamlı delil toplama aşamalarından geçmektedir. İddianamelerin hazırlanması uzun süreler almakta ve mahkemelerin kabulüyle yargılama başlamaktadır. Bu davalarda sanık sayısı arttıkça süreç daha karmaşık hale gelmektedir. Kamuoyu, iddiaların somut delillere dayandırılmasını beklemektedir. Genel olarak bu tür soruşturmalar, şeffaflık ve hesap verebilirlik tartışmalarını da tetiklemektedir.
Son dönemde İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile ilgili açılan davalar, geniş bir katılımcı kitlesini kapsamaktadır. İlk duruşmaların başlaması, sürecin resmi olarak ilerlediğini göstermektedir. Uzmanlar, bu tür dosyaların uzun süreceğini öngörmektedir. Yargılama sürelerinin uzaması, hem sanıklar hem de kamu için belirsizlik yaratabilmektedir. Bu gelişmeler, hukuki sistemin işleyişi hakkında fikir vermektedir.
İDDİANAME VE TALEP EDİLEN CEZALAR
İstanbul 40’ıncı Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davada 3800 sayfalık iddianame kabul edilmiş ve savcılık Ekrem İmamoğlu için suç örgütü lideri olmakla suçlayarak 2430 yıla kadar hapis cezası talep etmiştir. İddianame 25 Kasım 2025 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hazırlanmıştır. Davada 402 isim yargılanmakta olup bunlardan 105’i tutuklu 170’i adli kontrollü ve 7’si yakalama emriyle aranmaktadır. İmamoğlu’nun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiği iddia edilen tüm suçlardan sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir. Bu kapsamda Türk Ceza Kanunu’nun 220/1 ve 220/5 maddeleri uyarınca ceza talep edilmekte ayrıca TCK 53. madde kapsamında belirli haklardan yoksun bırakılma istenmektedir.
Savcılık iddianamede İmamoğlu’nun örgütün tüm yapılanması üzerinde emir komuta yetkisine sahip olduğunu öne sürmektedir. Aynı davada İBB’ye bağlı çalışanlar ve bazı şirket yöneticileri de örgüt yöneticisi olarak nitelendirilmektedir. Bu kişiler arasında Murat Ongun Fatih Keleş Murat Gülibrahimoğlu Adem Soytekin Ertan Yıldız ve Hüseyin Gün yer almakta ve alt yapılanmalardan sorumlu oldukları iddia edilmektedir. Örgüt üyesi olarak anılan 93 isim arasında özel vasfa haiz 13 kişi öne çıkmaktadır. Bu kişiler Necati Özkan Ali Nuhoğlu Mehmet Pehlivan Resul Emrah Şahan ve Melih Geçek gibi isimlerdir. Savcılık bu kişiler için TCK 220/2 kapsamında ceza talep etmekte ve alt sınırdan uzaklaşılmasını vurgulamaktadır.
Dosyada 25 isim etkin pişmanlıktan yararlanmış durumdadır. İddianamede toplam 196 ayrı suç isnadı bulunmakta ve 143 eylem söz konusudur. En çok atıf yapılan suçlar arasında rüşvet 73 ihaleye fesat 58 ve kamu zararına dolandırıcılık 31 kez yer almaktadır. Bu suçlamalar Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanmaktadır. Mahkeme yargılamanın azami 4600 günde yani yaklaşık 12 yıl 6 ayda tamamlanmasını hedeflemektedir. Taraflardan kaynaklanan sebeplerle sürenin uzayabileceği belirtilmiştir.
İddianamenin kabulüyle birlikte yargılama resmi olarak başlamıştır. Pazartesi günü gerçekleşen ilk duruşma ile süreç ilerlemeye başlamıştır. Savcılığın talepleri mahkemece değerlendirilecektir. Bu talepler arasında örgüt yöneticiliği ve üyeliği gibi ağır suçlamalar öne çıkmaktadır. Genel olarak iddianame kapsamlı bir suç örgütü yapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
SUÇLAMALARIN DETAYLARI VE KAMU ZARARI İDDİALARI
Savcılık iddianamede İBB ve bağlı şirketlerde ihale süreçleri proje yönlendirme reklam alanları tahsisi ve kültür sanat bütçelerinin belirlenmesi gibi kararların resmi idari çizgiden bağımsız işleyen bir çevrede şekillendiğini ileri sürmektedir. Bu yapı sistem olarak adlandırılmakta ve gayriresmi karar ağı olarak tanımlanmaktadır. Deliller arasında etkin pişmanlık beyanları HTS kayıtları toplantı görüntüleri banka hareketleri şirket devirleri ihale dosyaları ve raporlar yer almaktadır. Rüşvet ihaleye fesat kamu zararına dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlamalarının önemli bölümü bu unsurlarla desteklenmektedir.
Dosyanın iskeleti 15 gizli tanık beyanları üzerine oturtulmaktadır. Bu tanıklar Meşe Doğan İlke Çınar Rüzgar Maun Gürgen Mimoza Köknar Sekoya Zeytin Martı Kartal Şahin ve Ladin kod adlarıyla kayıtlıdır. Tanıklar genellikle somut rüşvet alışverişine değil otellerde yapıldığı iddia edilen gizli toplantılara jammer kullanımı ve para akışının örgütsel amaçlarla yönlendirilmesine odaklanmaktadır. İddianamede para transferleri şirket ortaklık değişiklikleri ve proje alt yüklenici devirleri suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasıyla ilişkilendirilmektedir. Bazı firmaların kısa sürede marka ve ticaret unvanı devri yaptığı ve aynı iş kaleminde işlerin başka firmalara yönlendirildiği öne sürülmektedir.
Kamu zararı iddiası toplam yaklaşık 140 milyar TL olarak hesaplanmaktadır. Bu rakam yalnızca listede yer alan kalemlerin aritmetik toplamını ifade etmektedir. Zararın 80 milyar TL’si 2020-2025 yıllarında Cebeci maden sahasına hafriyat dökümü nedeniyle oluşan maden kaybından kaynaklandığı belirtilmektedir. Savcılık tanık ifadelerine dayanarak alınan ihalelerden usule aykırı ruhsat veya imar izinlerinden gelen paranın yüzde 10-15’lik kısmının sisteme aktarıldığını iddia etmektedir. Bu hesaplamanın yöntemi iddianamede detaylandırılmamıştır. Belediyelerden ve iştiraklerden örgüt lideri veya yöneticilerle bağlantılı iş insanlarına ihaleler aldırıldığı paravan şirketler üzerinden milyarlarca liralık ihaleler alındığı ve çok sayıda ruhsat ile imar usulsüzlüğü yapıldığı ileri sürülmektedir.
Kişisel verilerin başkasına verilmesi yayılması veya ele geçirilmesi suçlamaları da dosyada yer almaktadır. Seçim sandık verileri ve Hanem uygulamasıyla ilgili usulsüzlük iddiaları bulunmaktadır. Savcılık seçim verilerinin usulsüz şekilde alınarak kişisel verilerle eşleştirildiğini ve siyasi amaçla kullanıldığını öne sürmektedir. Bu bölüm iddianamenin 258’inci sayfasında detaylandırılmıştır. Genel olarak suçlamalar geniş bir yelpazeyi kapsamakta ve örgütlü bir yapıyı işaret etmektedir.
DAVANIN GENİŞ YANSIMALARI VE SÜREÇ
İddianamede Ekrem İmamoğlu ile birlikte gözaltına alınan kişilerin CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı’nda Özgür Özel’in yanında yer aldığı belirtilmekte ve kurultay görüntülerinde bu isimler kırmızı daire içine alınmıştır. Örgütün ilk hedefinin CHP’yi ele geçirmek için fon oluşturmak parti yönetimini ele geçirmek ve siyasi hedefleri etkilemek olduğu iddia edilmektedir. Şubat ayında CHP’nin 38’inci Olağan Kurultayı’nda usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla açılan dava Ankara 26’ncı Asliye Ceza Mahkemesi tarafından İBB davasıyla birleştirilmesi talep edilmiştir. Ancak İstanbul 40’ıncı Ağır Ceza Mahkemesi iki dosya arasında birleştirme şartlarının oluşmadığını belirterek talebi reddetmiştir.
Başsavcılık iddianamede seçim sandık verilerinin Cumhuriyet Halk Partisi tüzel kişiliğinden usulsüz yayıldığı gerekçesiyle Anayasa 68-69’uncu maddeleri ve 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu kapsamında gereğinin takdiri için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına göndereceğini belirtmiştir. Bu bildirim CHP’nin kapatılması yönünde dava açılıp açılmayacağına ilişkin karar sürecini başlatmaktadır. Dava bağımsız olarak değerlendirilmekte ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının yetkisinde bulunmaktadır. Bu gelişmeler siyasi partiler açısından önemli sonuçlar doğurabilecek niteliktedir.
Mahkeme yargılama hedef süre formunda davanın 4600 günde tamamlanmasını hedeflediğini ancak uzayabileceğini vurgulamıştır. Bu süre yaklaşık 12 yıl 6 aya karşılık gelmektedir. Davanın geniş kapsamı nedeniyle süreç uzun sürecektir. Sanık savunmalarının alınması delillerin değerlendirilmesi ve tanık dinlemeleri zaman alacaktır. Kamuoyu süreci yakından izlemekte ve gelişmeleri beklemektedir. Genel olarak dava Türkiye’nin hukuki ve siyasi gündemini uzun süre meşgul edecek gibi görünmektedir.
Bu dava kapsamında ortaya çıkan iddialar ve talepler hukuki süreçlerin karmaşıklığını bir kez daha gözler önüne sermektedir. Yargılama ilerledikçe yeni detaylar ortaya çıkabilecektir. Tüm sanıkların adil yargılanma hakkı korunmalıdır. Kamu zararı iddiaları ve örgüt yapısı suçlamaları detaylı incelemeyi gerektirmektedir. Sürecin şeffaf bir şekilde yürütülmesi toplumsal güven açısından kritik öneme sahiptir. Bu gelişmeler yakından takip edilmeli ve hukuki sonuçlar dikkatle değerlendirilmelidir.
