İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları kamu yönetiminin tarihsel sürecinden bugüne ulaşan temel idari dinamiklerini ve mülki taksimat stratejilerini ele almaktadır. Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) sınırları içerisinde mülki idare birimlerinin niceliksel gelişim seyri, kamu kaynaklarının kullanımı açısından stratejik önem taşımaktadır. Mülki İdare Amirliği (MİA) ve İçişleri Bakanlığı (İB) vizyonuyla şekillenen süreçlerde siyasi tercihler ile rasyonel idari esaslar arasındaki dengeler analiz edilmektedir.
Makale içeriğinde idari birimlerin sosyo-ekonomik etkileri, merkezi yönetim ile taşra teşkilatı ilişkisi, eyaletleşme riski ve reform önerileri sunulmaktadır. Mülki idare sisteminin geleceğini ve bürokratik verimliliği kavramak adına detaylı alt başlıkların sunduğu geniş perspektife adım atmak gerekmektedir.
Mülki İdari Taksimatın Tarihsel Gelişimi ve Kamu Hizmetlerine Etkisi
Kamu idaresinin köklü tarihsel serüveni ve idari gelenekleri detaylıca incelendiğinde Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında kıt kamu kaynaklarını verimli kullanmak adına son derece radikal idari adımlar atıldığı açıkça görülmektedir. Bu bağlamda mülki idare birimlerini çoğaltma hamleleri başlangıçta stratejik sınır güvenliği gerekçelerine dayandırılmış olsa da zaman içerisinde genel siyasi tercihlerin ve yerel seçim stratejilerinin tam merkezine oturmuştur.
Ülkemizde 1923 yılında 74 olan toplam il sayısı rasyonelleşme çabaları doğrultusunda 1931 yılında 63 seviyesine ve 1933 yılında ise 57 seviyesine kadar kademeli şekilde düşürülmüştür. Ancak 1936 yılından itibaren Artvin, Hakkari, Bitlis, Bingöl ve Tunceli gibi kritik yerleşim yerlerinin yeniden il statüsüne alınmasıyla vilayet sayısı 62 seviyesine yükseltilerek yeni bir idari denge kurulmuştur. T.C. sınırlarında 1939 yılında Hatay bölgesinin anavatana katılımıyla 63 olan vilayet sayısı 1953 yılında Uşak ve 1954 yılında Adıyaman ile Nevşehir illerinin kurulmasıyla artmaya devam etmiştir. Söz konusu idari kararlar 1957 yılında Kırşehir kentinin yeniden vilayet yapılmasıyla 67 sayısına ulaşarak uzun yıllar boyunca bu dengeli seviyede muhafaza edilmiştir. MİA kadrolarının taşra teşkilatındaki görev dağılımları ve iş yükü idari birimlerin niceliksel olarak çoğalmasıyla birlikte köklü bir niteliksel değişim ve dönüşüm sürecine girmiştir.
Turgut Özal liderliğindeki hükümetler döneminden itibaren büyük bir hız kazanan idari dönüşüm süreçleri yerel idarelerin kurumsal yapısını ve genel bütçe kaynaklarının dağılımını derinden etkilemiştir. Özellikle 1989 yılında Aksaray, Bayburt, Karaman ve Kırıkkale alanlarının arka arkaya il yapılmasıyla başlayan hızlı artış dönemi taşra idari dengelerini kökten sarsmıştır. Siyasi iktidarların idari taksimatı genişletme yönündeki tutumları İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları doğrultusunda seçim süreçlerinde seçmen desteği sağlamaya dönük bir vaat unsuruna dönüşmüştür. Hız kesmeden devam eden bu yoğun süreç 1990 yılında Batman ve Şırnak, 1991 yılında Bartın, 1992 yılında Ardahan ve Iğdır vilayetlerinin resmen kurulmasıyla sürdürülmüştür. Daha sonra 1995 yılında Karabük, Kilis ve Yalova, 1996 yılında Osmaniye ve son olarak 1999 yılında Düzce kentinin 81 nolu vilayet olmasıyla süreç tamamlanmıştır.
İB birimlerinin yerel teşkilatlanma maliyetleri yeni valilik ve kaymakamlık binalarının inşasıyla birlikte kamu bütçesi üzerinde devasa büyüklükte ek idari yükler yaratmıştır. Yönetim alanındaki uzmanlar idari tabelaların değişmesinin rasyonel ekonomik yatırımlarla desteklenmediği sürece bölgesel kalkınmaya doğrudan bir katkı sunmayacağını önemle vurgulamaktadır.
Bir idari birimin kanunla valilik ya da kaymakamlık statüsü kazanması o yerleşimin kendiliğinden sosyo-ekonomik bir cazibe merkezine ve üretim odağına dönüşmesini kesinlikle sağlamamaktadır. Gerçek anlamda bölgesel büyümenin gerçekleşebilmesi için yeni vilayet ve kaza ihdas etme adımları yerine nitelikli sanayi, teknoloji ve altyapı yatırımlarının önceden planlanması zorunludur. Kamu hizmetlerinin kalitesini ve hızını artırmak yalnızca fiziki hizmet binalarının sayısını çoğaltmakla değil sunum standartlarının çağdaş seviyelere yükseltilmesiyle mümkün olmaktadır. T.C. idari yapısında rasyonel bilimsel temelden uzaklaşan statü değişiklikleri mülki idare birimlerinin zamanla işlevsizleşmesine ve hantallaşmasına zemin hazırlama riski taşımaktadır. Eğer bir bölgede kamu idaresinin nitelikli ve sürdürülebilir yatırımları bulunmuyorsa sadece il statüsü verilmesi yerel ekonomide beklenen kalkınma sıçramasını yaratamamaktadır. Sektörel etkiler açısından değerlendirildiğinde bürokratik kadroların genişlemesi yerel esnafa kısa vadeli bir hareketlilik getirse de uzun vadede kamusal cari giderleri katlamaktadır. Bu durum bölgesel kalkınma planlarının bütüncül bir stratejik yaklaşımla ele alınması gerektiğini ve idari kararların bilimsel süzgeçten geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.
İdari birimlerin rasyonel bilimsel gerekçelerden yoksun şekilde parçalanması durumunda illerin ilçeleşmesi ve ilçelerin de köyleşmesi gibi son derece tehlikeli idari sonuçlar doğmaktadır. Sosyolojik ve idari dokunun bozulması neticesinde ortaya çıkan İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları kamu yönetim kademelerinde ciddi bir yetki karmaşasına sebebiyet vermektedir. Mevcut idari yapının kontrolsüz biçimde bölünmesi zamanla büyük il ve büyük ilçe gibi yeni ara idari kademelerin ihdas edilmesini zorunlu hale getirmektedir. Bu tür yapay ara kademelerin oluşturulması ise tarihsel süreçte başarısızlıkla sonuçlanmış olan eyalet benzeri yönetim modellerine geri dönüş riskini bünyesinde barındırmaktadır. Üniter devlet yapısının temel ilke ve esaslarını sarsabilecek bu tür gelişmeler kamu düzeninin sürdürülebilirliği açısından son derece kritik bir boyut taşımaktadır. MİA mensuplarının mesleki birikimlerini ve saha tecrübelerini gölgeleyen bu yaklaşım mülki idare sisteminde bürokratik ve idari yetki çakışmalarına yol açmaktadır. Alınacak önlemler kapsamında yerel idarelerin birleştirilmesi ve hizmet standartlarının dijital altyapı kanalıyla merkezi olarak güçlendirilmesi hayati bir zorunluluktur.
Siyasi Dinamikler Mülki İdare Yapısı ve Eyaletleşme Riski
Gündelik siyasi çıkarlar doğrultusunda biçimlendirilen mülki idare kararları kamu bürokrasisinin tarafsızlığını ve yasal yetki alanlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Gelişigüzel şekilde atılan mülki taksimat sınırlarını yeniden çizme tasarıları taşra teşkilatının köklü kurumsal hafızasını ve çalışma düzenini tahrip edebilmektedir. Bölgesel dengeleri ve ihtiyaçları gözetmeden alınan popülist kararlar neticesinde muhtar koltuğuna kaymakam ve kaymakam koltuğuna vali oturtarak kalkınma sağlanamamaktadır. İB yönetimi tarafından yürütülen taşra organizasyonlarında liyakat, mesleki tecrübe ve rasyonel planlama ilkelerinin daima birinci planda tutulması gerekmektedir. Seçim dönemlerinde sahnelenen idari vaat gösterileri ve tabela değişimleri sona erdiğinde yerel ahali yine kendi kronik ekonomik ve sosyal sorunlarıyla baş başa kalmaktadır. Vali ve kaymakam unvanı alan kamu görevlilerinin sadece cebindeki kartvizit unvan sayısı artmakta ancak sunulan kamusal hizmetin etkinliği arzulanan seviyeye ulaşamamaktadır. T.C. devlet idaresinde yetki ve sorumluluk dengesinin yeniden tesis edilmesi idari sistemin kurumsal bütünlüğünün korunması adına büyük bir ehemmiyet arz etmektedir.
Kamu yönetimi literatüründe sıklıkla eleştirilen ikili idare yapısı taşra bürokrasisinin karar alma mekanizmalarını tamamen felç eden boyutlara ulaşabilmektedir. Mülki idare amirlerinin siyasi aktörlerin vesayeti altında kalması ve İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları nedeniyle yetki karmaşası yaşaması kamusal verimliliği düşürmektedir. Vali ve kaymakamların yerel siyasi figürlerle yaşadığı rol çatışmaları mülki idarenin tarafsız ve adil duruşuna zarar verebilecek ciddi neticeler doğurmaktadır. Siyasetçilerin sadece idari yetkileri kullanıp tüm hukuki sorumluluğu kamu bürokratlarına yüklemesi afet ve kriz yönetiminde acil müdahale kapasitesini sınırlandırmaktadır. Deprem, sel ve yangın gibi felaketlerde İl İdaresi Kanunu kapsamındaki acil yetkilerin hızlıca kullanılamaması bürokratik tıkanıklığın en somut göstergeleri arasındadır. MİA mensuplarının yetki kullanma noktasında tereddüt yaşaması kamu hizmetlerinin aksamasına ve vatandaşa sunulan kamu hizmetlerinde mağduriyetlerin artmasına sebebiyet vermektedir. Söz konusu ikili idare çarpıklığının acilen giderilmesi için mülki amirlerin idari özerkliklerinin ve yetki genişliği ilkelerinin yasal güvence altına alınması zorunludur.
İçinde bulunduğumuz dijital çağda iletişim ve ulaşım imkanlarının hızla gelişmesi merkezden yönetim kapasitesini ve erişilebilirliği her geçen gün daha da güçlendirmektedir. Bu teknolojik imkanlar ışığında yerel yönetim alanlarını bölme yaklaşımı yerine mevcut idari birimlerin verimliliğini ve kapasitesini artıracak adımlar atılmalıdır. Kamu hizmetlerinin yurt düzeyinde dengeli dağılımını ve etkin sunumunu sağlamak adına idari birimlerin sayısını azaltarak optimizasyona gitmek bilimsel bir zorunluluktur. T.C. genelinde il sayısının 100 ve ilçe sayısının 1.000 seviyesine çıkarılması hedefi modern yönetim biliminin temel ilke ve esaslarıyla bağdaşmayan bir tutumdur. Merkez köyler oluşturarak gelişemeyen küçük köy birimlerinin mahallelere dönüştürülmesi kamu kaynaklarının son derece tasarruflu kullanılmasına imkan tanıyacaktır. Benzer şekilde yetersiz imkanlara sahip ilçelerin büyük ilçelere bağlanması ve hinterlandın genişletilmesi idari verimliliği en üst seviyeye çıkaracak adımlardır. İB bütçesinden taşra organizasyonlarına ayrılan kaynakların fiziki bina yapımı yerine dijital hizmet altyapısına aktarılması yerel yönetimi tamamen modernize edecektir.
Yönetim Bilimi Açısından Optimal İl Sayısı ve Bölgesel Kalkınma Modelleri
Yönetim bilimi esasları doğrultusunda gerçekleştirilen akademik araştırmalar Türkiye coğrafyasında optimal il sayısının 30 civarında olması gerektiğini net şekilde göstermektedir. Kamu idaresinde mülki taksimat sınırlarını daraltma vizyonu büyükşehir statüsündeki illerin sunduğu entegre ve planlı hizmet modeliyle tam bir uyum sergilemektedir. Büyükşehir belediyelerinin ve valiliklerin geniş coğrafi alanlarda sunduğu koordineli kamu hizmetleri optimal ölçek ekonomisinin en somut örnekleri arasında yer almaktadır. Gelişmeyen idari birimlerin statülerini yapay şekilde yükseltmek yerine onları güçlü bölgesel merkezlere entegre etmek kamu harcamalarında devasa tasarruflar sağlamaktadır. T.C. bütçesinde yer alan taşra idari masraflarının radikal şekilde azaltılması rasyonel bir bölgesel planlama anlayışının yerleşmesine doğrudan katkı verecektir. MİA vizyonu çerçevesinde bürokratik kadroların optimize edilmesi hizmet sunumunda hantallaşmanın önüne geçerek idari karar süreçlerini hızlandıracaktır. Yerel yönetimlerde yüksek verimlilik artışı sağlayan bu bilimsel yaklaşım bölgesel gelişmişlik farklarının kapatılmasında da son derece etkin bir araç olarak kullanılmalıdır.
Teknolojik dönüşümün sunduğu imkanlar sayesinde kamu kurumlarının vatandaşa sunduğu hizmetlerin büyük çoğunluğu dijital platformlara taşınmış durumdadır. Fiziki valilik ve kaymakamlık binalarına gitme ihtiyacının her geçen gün azaldığı bir dönemde idari birim sayısını artırmak kamusal israfı beraberinde getirmektedir. Vatandaşların nüfus, tapu, ehliyet ve emniyet gibi temel bürokratik işlemlerini elektronik ortamda halledebilmesi taşra teşkilatının yükünü önemli ölçüde hafifletmiştir. Bu durum fiziki mekân bağlamında yeni ilçeler veya iller ihdas etme ihtiyacını tamamen ortadan kaldırarak yönetilebilir ölçekli idari yapıyı desteklemektedir. İB tarafından başarıyla hayata geçirilen dijital dönüşüm projeleri taşrada hizmet alma sürelerini kısaltırken kamu yönetiminde şeffaflık ilkelerini de pekiştirmektedir. Devlet idaresinde verimliliğin esas alındığı yeni nesil yönetim yaklaşımları fiziki altyapı yatırımlarından ziyade dijital erişilebilirliği ön plana çıkarmaktadır. Böylelikle kamu kaynaklarının verimsiz fiziki yatırımlara aktarılması önlenerek doğrudan bölgesel ekonomik kalkınmayı tetikleyecek nitelikli projelere kaynak aktarılmaktadır.
Bölgesel kalkınma ajanslarının ve yerel idarelerin koordineli çalışması bölgesel ekonomik sıçramanın en temel taşıyıcı kolonunu ve dinamosunu oluşturmaktadır. Ancak idari sınırların siyasi gerekçelerle sürekli değiştirilmesi ve İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları bölgesel planlama stratejilerini ciddi şekilde kesintiye uğratmaktadır. Kalkınma projelerinin sürdürülebilirliği idari yapının istikrarının korunması ve kurumsal tecrübe ile hafızanın muhafaza edilmesi ile doğrudan yakından ilişkilidir. Yeni kurulan vilayetlerde kurumsal idari altyapının tam anlamıyla oturması onlarca yıl alırken bu süre zarfında bölgesel yatırımlar sekteye uğrayabilmektedir. T.C. kalkınma idarelerinin hazırladığı stratejik planların başarıya ulaşması rasyonel ölçeklerde tanımlanmış sürdürülebilir mülki idare sınırlarıyla mümkündür. MİA mensuplarının bölgesel kalkınma aktörleriyle kuracağı güçlü iş birliği idari sınırların getirdiği bürokratik engelleri aşmada son derece kritik bir rol oynamaktadır. Alınacak önlemler bazında kalkınma ajanslarının idari sınırlardan bağımsız ekonomik havza temelinde teşkilatlanması kamu yönetimi açısından büyük bir zorunluluktur.
Yerel siyasetçilerin seçim dönemlerinde dile getirdiği il olma vaatleri toplumsal beklentileri suni şekilde yükseltirken rasyonel ekonomik gerçeklerle çatışmaktadır. Halkın duygusal beklentilerini istismar eden İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları bölgesel huzursuzluklara ve komşu yerleşim birimleriyle rekabete yol açmaktadır. Tabela değişiminin bölgesel ekonomik refah getireceği yönündeki yanlış algı rasyonel sanayi ve tarım politikalarının göz ardı edilmesine neden olmaktadır. Kamu kaynaklarının ilçe ve il yapma yarışında bilinçsizce harcanması altyapı, sağlık ve eğitim gibi temel kamusal hizmetlerin eksik kalmasına sebebiyet vermektedir. İB yetkililerinin bu tür popülist talepler yerine tamamen bilimsel kriterlere dayalı rasyonel bir mülki idare haritası oluşturması gerekmektedir. Sektörel etkiler bağlamında tarım ve sanayi alanlarının idari sınırlarla parçalanması üretim planlamasını ve pazarlama imkanlarını olumsuz etkileyen bir faktördür. Dolayısıyla idari bölünmeler yerine ekonomik havza bütünlüğünün titizlikle korunması toplumsal refahın ve ekonomik kalkınmanın anahtarını oluşturmaktadır.
Kamu yönetimi uzmanları tarafından hazırlanan akademik raporlarda taşra teşkilatının hantal yapısından ve mükerrer bürokrasisinden kurtarılması gerektiği sıklıkla vurgulanmaktadır. Bu çerçevede mülki taksimat sınırlarını yeniden çizme tasarıları yerine idari süreçlerin sadeleştirilmesi ve etkin yetki devrinin sağlanması önerilmektedir. Merkezi yönetimin bazı yetkilerini yerel kademelere devretmesi idari karar alma süreçlerini hızlandırarak kırtasiyecilik ve bürokrasiyi önemli ölçüde azaltacaktır. T.C. idari yapısında verimliliğin artırılması yetki devri ile merkezi denetim arasındaki dengenin hassasiyetle ve yasal zeminle kurulmasına bağlıdır. MİA birimlerinin denetim ve koordinasyon işlevlerine odaklanması taşra teşkilatındaki hizmet kalitesini doğrudan yukarı seviyelere taşıyacaktır. Yerel idarelerin kendi kaynaklarını yaratma kapasitelerinin geliştirilmesi kamusal cari giderlerin genel devlet bütçesi üzerindeki yükünü hafifletecektir. Böylece rasyonel bir yönetim modeli inşa edilerek sürdürülebilir ve verimli bir idari yapı Türkiye kamu idaresine kazandırılmış olacaktır.
Geleceğin Kamu Yönetimi Vizyonu ve İdari Reform Önerileri
Geleceğin kamu yönetimi anlayışı niceliksel büyümeden ziyade niteliksel derinleşmeyi ve insan odaklı idari yapılanmayı kaçınılmaz bir zorunluluk olarak gerekli kılmaktadır. Popülist saiklerle alınan İl ve İlçe Sayısını Artırma Kararları yerine kamu yönetiminde dijitalleşme, verimlilik ve uzmanlaşma ilkeleri ön plana çıkarılmalıdır. Taşra teşkilatının modernized edilmesi vatandaş memnuniyetini artırırken kamu harcamalarında çok önemli oranda tasarruf imkanı sağlayacaktır. T.C. bürokratik mekanizmalarının uluslararası yüksek standartlara ulaştırılması rasyonel idari reformların kararlılıkla uygulanmasına doğrudan bağlıdır. İB altyapısının yenilikçi teknolojilerle donatılması mülki idare amirlerinin karar alma süreçlerini destekleyen veriye dayalı stratejik sistemler sunmaktadır. MİA kadrolarının analitik yönetim becerileriyle donatılması kriz anlarında ve acil durumlarda hızlı ve etkin müdahale kapasitesini katlayarak artıracaktır. Bu doğrultuda kamu idaresinin reform ajandası idari birim sayısını artırmak yerine mevcut yapının niteliğini ve hizmet kalitesini yükseltmeye odaklanmalıdır.
Kamu reformu tartışmalarında idari coğrafyanın optik optimizasyonu ve rasyonelleştirilmesi en kritik ve stratejik başlıklar arasında yer almaktadır. Yönetim bilimi verileriyle bağdaşmayan idari yapılanmayı genişletme girişimleri kısıtlı kamu kaynaklarının verimsiz alanlara aktarılmasına yol açmaktadır. Gelişmiş ülkelerdeki kamu idaresi uygulamaları incelendiğinde yerel idari birimlerin ölçek büyüklüklerinin artırılarak hizmet sunulduğu açıkça görülmektedir. T.C. mülki idare sisteminde de benzer şekilde ölçek ekonomisinden en yüksek düzeyde yararlanacak bölgesel yönetim merkezlerinin güçlendirilmesi gerekmektedir. Küçük ve işlevsiz idari birimlerin birleştirilmesi yönünde atılacak kararlı idari adımlar kamu personelinin çok daha verimli istihdam edilmesini sağlayacaktır. Alınacak önlemler dahilinde mülki taksimat değişikliklerinin TBMM onayından önce bağımsız akademik kurullar tarafından değerlendirilmesi şarttır. Böylelikle siyasi mülahazalarla yapılan müdahalelerin önüne geçilerek bilimsel ve rasyonel bir kamu idaresi yapısı teminat altına alınmış olacaktır.
Kamu idaresinde şeffaflık, liyakat ve hesap verebilirlik ilkelerinin yerleşmesi taşra teşkilatının performansını ve saygınlığını doğrudan etkileyen unsurlardır. Mülki amirlerin ve yerel idarecilerin somut performans kriterlerine göre değerlendirilmesi vatandaş memnuniyetinin ve hizmet kalitesinin sürekli yükseltilmesini sağlayacaktır. Vatandaş geri bildirim sistemlerinin bürokratik süreçlere entegre edilmesi kamusal hizmetlerdeki aksaklıkların ve eksikliklerin hızlıca tespit edilmesine imkan vermektedir. İB denetim elemanlarının rehberlik odaklı çağdaş teftiş anlayışını benimsemesi taşra idarelerinin kurumsal kapasitesini ve işleyişini geliştirecektir. T.C. genelinde uygulanan idari standartların veriye dayalı ölçüm araçlarıyla takip edilmesi bölgesel hizmet farklılıklarını tamamen ortadan kaldıracaktır. MİA mensuplarının yerel toplumsal dinamikleri yakından takip ederek proaktif çözümler üretmesi kamusal güveni ve toplumsal huzuru pekiştirecektir. Sonuç olarak katılımcı ve şeffaf yönetim yaklaşımları kamu idaresinin saygınlığını, etkinliğini ve işlevselliğini güçlendiren en temel yönetim dayanaktır.
Yerel yönetimler ile genel idare arasındaki yetki ve görev paylaşımının net çizgilerle belirlenmesi idari mükerrerliklerin tamamen önüne geçecektir. Belediyelerin ve mülki amirliklerin görev alanlarındaki belirsizlikler kamu kaynaklarının mükerrer harcamalarla hebasebiyet vermesine ve israfa yol açmaktadır. İdari mevzuatın sadeleştirilmesi ve yetki çakışmalarının giderilmesi taşra teşkilatının günlük işleyişini ve karar süreçlerini önemli ölçüde rahatlatacaktır. T.C. kamu idaresinde norm birliğinin ve yetki netliğinin sağlanması hizmet sunumundaki hızı artırırken hukuki güvenceyi de pekiştirecektir. İB tarafından yürütülen mevzuat güncelleme çalışmaları yerel idarelerin çağdaş küresel yönetim standartlarına kavuşmasını ve etkinleşmesini hedeflemektedir. MİA birimlerinin güçlü koordinasyon gücü sayesinde kurumlar arası iş birliği geliştirilerek stratejik kamusal projelerin zamanında tamamlanması sağlanacaktır. İdari yapının bu bütüncül ve rasyonel anlayışla yeniden yapılandırılması devlet mekanizmasının çok daha çevik ve verimli çalışmasına katkı sunacaktır.
Bölgesel sosyo-ekonomik dinamiklerin ve demografik yapıların doğru analizi idari kararların isabetli şekilde alınmasının en temel şartıdır. Nüfus hareketleri, sanayileşme oranları, dijitalleşme ve ulaşım ağlarındaki gelişmeler mülki idare haritasının bilimsel temelde güncellenmesini gerektirmektedir. Ancak bu idari güncellemelerin birim sayısını çoğaltmak yerine işlevsel ve güçlü ekonomik havzalar oluşturma yönünde yapılması esastır. T.C. coğrafyasında ekonomik ve sosyal entegrasyonu yüksek bölgelerin tek bir idari çatı altında toplanması planlama ve yönetim kolaylığı getirecektir. Sektörel etkiler açısından bakıldığında lojistik, tarım ve üretim merkezlerinin idari sınırlarla parçalanmaması ticari hayatın doğal akışını koruyacaktır. MİA yöneticilerinin bölgesel ekonomik potansiyeli harekete geçirecek stratejik vizyona sahip olmaları yerel kalkınma süreçlerini belirgin şekilde hızlandıracaktır. Bu rasyonel yaklaşım kamu idaresinin sağlam ilkeler çerçevesinde geleceğe güvenle ve kararlılıkla yürümesini sağlayacak sağlam bir temel inşa etmektedir.
Kamu yönetiminin sürdürülebilir geleceği popülist idari yaklaşımların tamamen terk edilerek akıl, verimlilik ve bilim ilkelerinin merkeze alınmasıyla mümkündür. İdari yapının siyasi vaat aracı olmaktan çıkarılması ve kurumsal temellerinin güçlendirilmesi devlet idaresinin en öncelikli ve ertelemeksizin ödevidir. Mülki taksimatın rasyonel esaslara göre düzenlenmesi kıt kamu kaynaklarının en yüksek toplumsal faydayı sağlayacak öncelikli alanlara yönlendirilmesine imkan verecektir. T.C. devlet geleneğinin getirdiği köklü idari birikim modern yönetim biliminin ilke ve esaslarıyla harmanlanarak güvenle geleceğe taşınmalıdır. İB ve MİA teşkilatlarının bu tarihi sorumluluk bilinciyle hareket etmesi idari sistemimizin kurumsal gücünü ve yüksek saygınlığını muhafaza edecektir. Toplumsal refahın ve idari verimliliğin artırılması bilimsel reform adımlarının kararlılıkla ve tavizsiz şekilde atılmasıyla gerçeğe dönüşecektir. Son tahlilde idari yapımızı güçlendirecek her bilimsel ve rasyonel adım Türkiye vizyonuna son derece değerli bir katkı sunmaya devam edecektir.
