Vizesiz Avrupa seyahati konusunda dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Avrupa Birliği üyeliği bulunmayan komşu ülkenin attığı adım, Avrupa’ya seyahat etmek isteyenlerin gündemine girdi. AB üyelik sürecinde vize politikalarını değiştiren ülkeler, Türk vatandaşlarının vizesiz seyahat imkanları ve Schengen düzenlemeleri yeniden tartışılmaya başlandı.
Avrupa’da vizesiz seyahat imkanlarıyla ilgili gelişmeler, Türkiye’nin de yakından takip ettiği konular arasında yer alıyor. Avrupa Birliği üyesi olmadan Avrupa ülkelerine daha kolay seyahat edebilmenin yollarını arayan ülkeler, dış politika ve vize düzenlemelerinde önemli değişikliklere gidiyor.
Komşu ülkenin gündeme gelen yeni hamlesi de Avrupa’da serbest dolaşım konusunu yeniden gündeme taşıdı. Özellikle AB üyeliği bulunmayan ülkelerin Avrupa ile kurduğu ilişkiler, seyahat özgürlüğü bakımından dikkat çekici bir tablo ortaya çıkarıyor.
Avrupa Birliği Üyesi Olmadan Vizesiz Seyahat Mümkün mü?
Avrupa Birliği üyeliği, Avrupa’da serbest dolaşım imkanlarından yararlanmanın tek yolu değil. Bazı ülkeler, AB üyesi olmamalarına rağmen Schengen bölgesiyle yaptıkları anlaşmalar veya sahip oldukları özel statüler sayesinde Avrupa’da vizesiz seyahat imkanlarından yararlanabiliyor. Ancak Avrupa’da vizesiz seyahat ile Avrupa Birliği içerisinde serbest dolaşım aynı anlama gelmiyor. Schengen bölgesine dahil olmayan ülkelerin vatandaşları, belirli koşulları karşılamaları halinde kısa süreli ziyaretlerde vize muafiyetinden yararlanabiliyor. Bu kapsamda ülkelerin Avrupa ile yürüttüğü diplomatik görüşmeler, vize politikaları ve güvenlik düzenlemeleri büyük önem taşıyor.
Avrupa Birliği’ne katılmak isteyen ülkeler, üyelik müzakereleri boyunca yalnızca ekonomik ve siyasi kriterleri değil, vize politikalarını da Avrupa standartlarına uygun hale getirmek zorunda kalıyor. Özellikle Batı Balkanlar ve Doğu Avrupa’daki ülkeler, Avrupa ile ilişkilerini geliştirmek amacıyla kapsamlı reformlar gerçekleştiriyor. Bu süreçte vize uygulamalarının uyumlaştırılması, sınır güvenliği ve göç politikaları öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
AB üyeliği bulunmayan bazı ülkelerin Schengen bölgesiyle kurduğu ilişkiler, vatandaşlarına Avrupa’ya daha kolay seyahat etme imkanı sağlayabiliyor. Ancak bu haklar, her ülke için aynı koşullarda uygulanmıyor.
Türkiye’nin Vizesiz Avrupa Sürecinde Son Durum Ne?
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında vize serbestisi diyaloğu 16 Aralık 2013 tarihinde başlatıldı. Sürecin temel amacı, Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine kısa süreli seyahatlerinde vize zorunluluğunun kaldırılması. Türkiye’nin vize serbestisi yol haritasında toplam 72 kriter bulunuyor. Bu kriterlerin önemli bölümü karşılanmış olsa da kalan altı başlık nedeniyle süreç henüz tamamlanamadı.
Vize serbestisi için gündemde bulunan başlıca konular arasında terörle mücadele mevzuatı, kişisel verilerin korunması, yolsuzlukla mücadele, Europol ile işbirliği ve geri kabul düzenlemeleri bulunuyor.
Türkiye’nin gerekli düzenlemeleri tamamlamasının ardından Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi aşamalarının da sonuçlanması gerekiyor. Dolayısıyla Türkiye’nin vizesiz Avrupa hedefine ulaşması yalnızca teknik düzenlemelere değil, aynı zamanda siyasi değerlendirmelere de bağlı.
Avrupa’da Vizesiz Seyahat İmkanları Değişiyor
Avrupa ülkeleri arasındaki vize politikaları, AB genişleme süreciyle birlikte sürekli değişiyor. Özellikle AB üyeliğine aday ülkelerin vize uygulamalarını birlik standartlarına yaklaştırması, üçüncü ülke vatandaşlarının seyahat koşullarını doğrudan etkileyebiliyor. Bu durum, Türkiye vatandaşlarının Avrupa’daki vizesiz seyahat imkanları açısından da önem taşıyor.
Öte yandan Avrupa’ya vizesiz seyahat hakkı bulunan ülkelerin vatandaşları için de yeni seyahat güvenliği uygulamaları gündeme geliyor. Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi olarak bilinen ETIAS, vizeden muaf ülke vatandaşlarının Avrupa seyahatlerinde karşılaşacağı yeni uygulamalardan biri olarak öne çıkıyor. Ancak ETIAS bir vize değil, seyahat öncesinde alınması gereken elektronik seyahat izni niteliği taşıyor.
Vizesiz Avrupa Tartışması Önümüzdeki Dönemde Büyüyebilir
Avrupa Birliği’nin genişleme politikası, aday ülkelerin gerçekleştirdiği reformlar ve Schengen bölgesinin ortak vize kuralları, önümüzdeki dönemde de gündemde kalmaya devam edecek.
AB üyesi olmadan Avrupa’ya vizesiz seyahat edebilen ülkelerin durumu, diğer aday ülkeler açısından da önemli bir örnek oluşturuyor. Türkiye açısından ise vize serbestisi sürecinin tamamlanması, milyonlarca vatandaşın turistik ziyaretlerden aile ziyaretlerine, iş seyahatlerinden eğitim amaçlı yolculuklara kadar pek çok alanda daha kolay hareket edebilmesi anlamına geliyor.
Avrupa ile Türkiye arasındaki vize görüşmelerinin nasıl ilerleyeceği ve kalan kriterlerin ne zaman tamamlanacağı ise önümüzdeki dönemin en çok merak edilen başlıkları arasında bulunuyor.
