Genel HaberlerSon Dakika Gelişmeleri

Yeni nesil suç örgütü operasyonunda 7 şüpheli gözaltına alındı

Yeni nesil suç örgütü çalışmasında Küçükçekmece’deki kurşunlama ile Esenyurt’taki kundaklamanın aynı zincire bağlandığı ve 7 kişinin yakalandığı öğrenildi. Cezaevi arkadaşlığından sosyal medyaya, oradan telefona uzanan irtibat ve ödenmeyen vaat, dosyanın en çok konuşulan ayrıntısı oldu. Esnafın güvenliği, inşaat firmalarının riski ve tahliye sonrası denetimin neden kritik olduğu yazının ilerleyen bölümlerinde açılıyor.

Yeni nesil suç örgütü başlığıyla yürütülen çalışmada İstanbul Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü (OSM) ile İstihbarat Şube Müdürlüğü (İSM) ekipleri 7 şüpheliyi gözaltına aldı. 29 ve 30 Eylül’de Küçükçekmece’de bir iş yerinin kurşunlanması ile 3 Ekim’de Esenyurt’ta bir inşaat firmasının kundaklanması, 3 ayrı olayın içine yerleştirildi. Talimatı verenle eyleme katılanın cezaevinde birlikte kaldığı, tahliye sonrası önce sosyal medyadan sonra telefondan görüştüğü belirlendi. Vad edilen ödemelerin yapılmadığı da dosyaya girdi.

Yazının devamında olay zinciri, irtibatın kurulma biçimi, operasyonun yürütülmesi, esnaf ve sektör etkisi ile alınabilecek önlemler ayrı başlıklar halinde ele alınıyor. Olayların ayrıntısına geçmeden önce iki ilçedeki saldırıların neden aynı dosyada toplandığını görmek gerekiyor.

İki ilçedeki saldırıların ortak zinciri

Çalışma, suç örgütleriyle mücadele kapsamında OSM ve İSM ekiplerinin birlikte açtığı bir tarama olarak anlatıldı. Taramada ilk halka, Küçükçekmece’de 29 ve 30 Eylül’de bir iş yerine yönelen kurşunlama oldu. İkinci halka, 3 Ekim’de Esenyurt’ta faaliyet gösteren bir inşaat firmasına yönelik kundaklama olarak kayda geçti. Bu iki saldırı başta olmak üzere 3 farklı olaya aynı 7 kişinin karıştığı değerlendirildi. Organize suç yapılanması tarifinin bu dosyada kullanılması, olayların münferit kavga sayılmadığını gösteriyor. İlçe sınırının değişmesi, emniyet açısından ayrı dosya değil aynı şebeke izi olarak okundu.

İş yeri hedef alınması, tahsilat ya da rekabet kavgasının sokağa taşındığı dosyalarda sık görülen bir kalıp. Kundaklama ise aynı kalıbın daha ağır ucu olarak kayda geçiyor. Suç şebekesi burada silahlı korkutma ile mal yakmayı aynı emir hattında birleştirmiş görünüyor. Üçüncü olayın ayrıntısı kamuoyuna uzun uzun açılmadı, fakat sayının 3 olması tesadüf aranmadığını düşündürüyor. Çete tipi yapı iddiası, tek gecelik bir öfke değil tekrar eden bir yöntem bulunduğu anlamına geliyor. Bu tekrar, esnafın olayın biteceğine dair güvenini de zedeliyor.

Küçükçekmece ve Esenyurt’un aynı çalışma içinde anılması, hareketliliğin ilçeler arasında dolaşabildiğini gösteriyor. Organize yapı, bir mahallede görünür olup diğerinde kaybolabiliyor. Bu dolaşım, yalnız devriye sayısını artırmanın yetmeyebileceğini hatırlatıyor. Kamera kayıtlarının ilçeler arasında hızlı eşleştirilmesi, plaka ve şahıs takibinin aynı merkezde toplanması pratik bir önlem olarak öne çıkıyor. Yeni nesil suç örgütü ifadesi de tam bu noktada, klasik mahalle çetesinden çok iletişimle yönetilen bir ağa işaret ediyor. Ağ dağılmazsa saldırı yeri değişse bile fail çevresi aynı kalabiliyor.

Yakalamanın farklı tarihlerde yapılan operasyonlarla gerçekleşmesi, tek baskınlık bir tablo çizmiyor. Ekipler, olaylar biriktikçe şüpheli halkayı genişletmiş görünüyor. 7 kişinin aynı anda değil, parça parça alınması, bir kısmının saklandığı ya da adres değiştirdiği ihtimalini de akla getiriyor. Bu tempo, delilin olay yerinde soğumadan toplanması ile şebekenin üst halkasına çıkılması arasında denge arandığını düşündürüyor. Denge bozulursa ya yalnız sokaktaki isimler kalır ya da üst talimat kanıtlanamaz. Dosyanın değeri, bu dengenin kurulup kurulamadığında yatıyor.

Cezaevi bağı ve ödenmeyen vaat

Dosyanın en dikkat çekici ayrıntısı, talimatı veren ile eyleme katılanın cezaevinde bir süre birlikte kalması. Tahliye sonrası bağ kopmamış, önce sosyal medyada sonra telefonda sürdürülmüş. Bu sıra, yüz yüze görüşmenin yerini kademeli bir haberleşmenin aldığını gösteriyor. Suç şebekesi böylece eski koğuş arkadaşlığını dışarıda görev dağıtımına çevirebiliyor. Sosyal medya ilk temas için eşik düşük bir alan, telefon ise daha kapalı bir kanal. İkisinin art arda kullanılması, tanışmanın tesadüf değil bilinçli bir yeniden bağ olduğunu düşündürüyor.

Vad edilen ödemelerin yapılmaması, şebekenin iç disiplinini de zayıflatan bir bulgu. Emri alan taraf, korkutma ya da yakma karşılığında bir bedel bekliyor. Bedel gelmeyince hem iç hesaplaşma hem de itiraf ihtimali artıyor. Çete tipi yapıların bu tür vaatlerle adam topladığı, sonra ödemeyi sürüncemede bıraktığı bilinen bir kırılganlık. Kırılganlık, soruşturma için fırsat, sokak için ise yeni tehdit anlamına gelebiliyor. Ödenmeyen hesap, ikinci bir şiddet turuna gerekçe yapılabiliyor.

Bu irtibat biçimi, tahliye sonrası denetimin neden dar bir imza yükümlülüğünden ibaret kalamayacağını gösteriyor. Yeni nesil suç örgütü tarifindeki yenilik, silahın cinsinden çok haberleşmenin hızında aranmalı. Koğuşta kurulan güven, dışarıda kısa mesajla göreve dönüşebiliyor. Önlem olarak tahliye sonrası riskli eşleşmelerin izlenmesi, sosyal medyadaki açık tehdidin ihbar kanallarına hızlı düşmesi ve telefon temasının mahkeme kararıyla sınırlı incelenmesi sayılabilir. Amaç, her tahliyeyi şüpheli yapmak değil, tekrar eden şiddet dosyalarında eski koğuş bağını görmezden gelmemektir. Aksi halde aynı isimler farklı ilçede yeniden karşılaşıyor.

Operasyonun yürütülmesi ve delil hattı

Ekiplerin çalışma başlatması, iki saldırının ayrı ayrı tutanağa geçmesiyle sınırlı kalmamış. Olaylar yan yana konunca şahıs, zaman ve hedef örtüşmesi aranmış. 7 şüphelinin 3 olaya dağıtılması, herkese aynı fiilin yazılmadığına da işaret eder. Kimi kurşulama gününde, kimi kundaklama gününde, kimi talimat halkasında yer alıyor olabilir. Bu ayrım, gözaltının otomatik bir toplu suçlama olmadığını, role göre kurulduğunu düşündürüyor. Rol ayrımı zayıf kalırsa dosya mahkemede dağılır. Rol ayrımı güçlü kurulursa üst halka ile sokak halkası birbirinden kopmaz.

Farklı tarihlerde operasyon yapılması, delil toplama ile yakalama arasındaki makası da gösteriyor. İlk olay eylülün son günlerinde, ikincisi ekimin ilk günlerinde, gözaltılar ise bu haberin yayımlandığı güne kadar parça parça ilerlemiş. Aradaki süre, kamera, tanık ve iletişim kayıtlarının işlenmesi için kullanılmış olabilir. Süre uzadıkça şüpheli adres değiştirebilir, bu da parça parça yakalamayı açıklar. Yeni nesil suç örgütü dosyalarında acele baskın ile eksik delil arasında sık sık bu tercih yapılır. Tercihin isabeti, ifadenin olay yeri görüntüsüyle doğrulanmasına bağlıdır.

Talimat veren kişinin ödemeyi yapmaması, mali iz açısından da iz bırakır. Vaadin konuşulduğu kanal, vaadin tutulmadığı mesaj ve buna verilen tepki, örgütün iç yazışması haline gelebilir. Bu yazışma, silahın kendisinden bazen daha açıklayıcı olur. Çünkü kimin emir verdiğini, kimin bedel beklediğini ve kimin dışarıda kaldığını gösterebilir. Soruşturmanın bu izi mali suç birimleriyle paylaşması, üst halkayı yalnız şiddet fiiliyle değil para akışıyla da bağlar. Bağ kurulamazsa sokaktaki 7 isim dosyanın tamamı sanılabilir.

Gözaltı, yakalama kararının son adımıdır, yargılamanın kendisi değildir. Şüphelilerin bir kısmı ifade sonrası serbest kalabilir, bir kısmı tutuklama talebiyle mahkemeye çıkabilir. Bu ayrım henüz haber metninde yok. Olmaması, sonucu şimdiden ilan etmemek için de doğru bir sınır. Okurun bilmesi gereken, 7 sayısının hüküm sayısı olmadığıdır. Hüküm, olay yeri, iletişim ve tanık zinciri tamamlanınca kurulur. Zincir kopuksa örgüt iddiası da havada kalır.

İstanbul’un iki yakasında benzer hedef seçilmesi, taklit riskini de büyütür. Bir iş yerinin kurşunlanması duyulunca başka bir alacak kavgası aynı yönteme öykünebilir. Öykünmeyi kesmenin yolu, ilk dosyayı hızlı ve görünür biçimde sonuçlandırmaktır. Görünürlük, teşhir değil, alınan tedbirin ve yakalamanın zamanında duyurulmasıdır. Yeni nesil suç örgütü başlığının kamuoyunda kalması da bu yüzden önemli. Başlık unutulursa aynı yöntem başka ilçede normalleşir.

Esnaf, inşaat firması ve mahalle üzerindeki etki

Kurşulanan iş yeri, yalnız cam ve duvar hasarıyla kalmaz. Çalışan, ertesi gün kepenk açıp açmamayı düşünür. Müşteri, kavga çıkan sokağı tercih etmeyebilir. Sigorta, kasıt şüphesinde ödemeyi uzatabilir. Bu üç etki, mermi sayısından bağımsız bir ekonomik zarar üretir. Suç şebekesi tam da bu zararı korku olarak kullanır. Korku yerleşirse haraç ya da zorla ortaklık konuşması kolaylaşır.

İnşaat firmasının kundaklanması, şantiyedeki malzeme, iş makinesi ve işçi güvenliğini aynı anda vurur. Proje gecikirse konut alıcısı, taşeron ve banka aynı belirsizliğe düşer. Belirsizlik, firmanın pazarlık gücünü düşürür ve şantajın ikinci turuna zemin hazırlar. Sektörel önlem, şantiye çevresinde aydınlatma, giriş kaydı ve gece nöbetinin yazılı prosedüre bağlanmasıdır. Prosedür, olayı bitirmez, tekrar eşik yükseltir. Eşik yükselince organize yapı daha görünür risk alır ve iz bırakır.

Mahalle açısından asıl yıpranma, saldırının sahiplenilmemiş bir ihtar gibi dolaşmasıdır. Kimse üstlenmese de esnaf, bir sonraki hedef kendisi mi diye sorar. Soru çoğalınca ihbar azalır, çünkü konuşanın cezalandırılacağı sanılır. İhbar azalınca OSM ve İSM taraması yalnız kamera ile yürür. Kamera her sokağı görmez. Bu yüzden esnaf odası ve muhtarlık üzerinden güvenli ihbar hattı, dosyanın mahalle ayağını tamamlar. Hat yoksa 7 yakalama, korkuyu tek başına silmez.

Ödenmeyen vaadin kamuoyuna yansıması, şebekeye iş yapanların da aldandığını gösteriyor. Bu ayrıntı, korku ekonomisinin kendi adamına bile söz tutmadığını anlatır. Anlatı doğru kurulursa mahalle, şebekeyi koruyucu bir güç sanmaktan vazgeçebilir. Yanlış kurulursa iç hesaplaşmanın sokağa taşacağı korkusu büyür. İletişimin ölçüsü, ödeme kavgasını kahramanlaştırmadan, bunun bir suç sözleşmesi olduğunu söylemektir. Sözleşme suçsa tarafların ikisi de mağdur kahraman değildir.

Küçük işletmenin alabileceği sade önlemler, vitrin filmi, dış aydınlatma, kapanış saatinde çift kişi ve alacak uyuşmazlığını yazılı tutmaktır. Yazılı tutanak, tahsilatı sokaktaki aracıya devretmeyi zorlaştırır. Aracı devreye girince dosya bu haberdekine benzer bir hatta kayabilir. İnşaat firması için karşılığı, alt yüklenici ödemesini kayıt dışı vaatle değil sözleşme ve banka kanalıyla yapmaktır. Kayıt dışı vaat, hem vergi riski hem şiddet riski üretir. Yeni nesil suç örgütü dosyaları çoğu zaman bu kayıt dışı borçtan beslenir.

Sigorta ve site yönetimi de ikinci halkadır. Hasar ihbarının aynı gün yapılması, kamera kaydının üzerine yazılmadan kopyalanması ve çalışan ifadesinin olay sıcakken alınması delili korur. Site yönetimleri, otopark ve çevre aydınlatmasını saldırıdan sonra değil rutin olarak denetlemelidir. Denetim tutanağı, sonraki davada zaman çizelgesi olur. Zaman çizelgesi yoksa firma, saldırıyı iç çekişme sanıp geçiştirebilir. Geçiştirmek, üçüncü olayı davet eden boşluktur.

Tahliye sonrası denetim ve dosyanın sonrası

Bu dosya, cezaevi çıkışının yalnız bir serbestlik anı olmadığını hatırlatıyor. Birlikte yatılan süre, dışarıda görev duygusuna dönüşebiliyor. Dönüşüm her tahliyede olmaz, fakat şiddeti tekrar eden isimlerde ihmal edilemez. Denetimli serbestlik, riskli eşleşmeyi görürse uyarı üretebilir. Uyarı, kişiye otomatik suç yazmak için değil, açık tehdit ve yeniden temas için eşik belirlemek içindir. Eşik belirlenmezse sosyal medya ilk buluşma yeri olmaya devam eder.

Soruşturmanın sonraki adımı, 7 şüphelinin hangi olayda hangi rolle yer aldığının ayrılmasıdır. Ayrım yapılmadan örgüt üyeliği ile yardım etme aynı kefeye konursa savunma kolaylaşır. Kefeler ayrılırsa talimat halkası ile eylem halkası birbirini tamamlar. Ödenmeyen bedel, bu ayrımda manevi unsuru gösteren bir ayrıntı olarak kalabilir. Ayrıntı, vaadin suçun parçası sayılması için iletişim kaydıyla desteklenmelidir. Kayıt yoksa iddia, kulaktan dolma bir anlatıya iner.

Vatandaş açısından sonuç, iki ilçedeki saldırıların münferit sayılmaması ve 7 kişinin yakalanmış olmasıdır. Yakalamanın kalıcılığı, delilin mahkemede ayakta kalmasına bağlıdır. Esnafın payı, ihbarı ve kayıtlı ticareti sürdürmektir. Firmanın payı, şantiyeyi karanlıkta bırakmamaktır. Kamu payı, tahliye sonrası eski bağları ve ödenmeyen suç vaatlerini aynı dosyada görebilmektir. Bu üç pay birleşirse aynı zincir üçüncü ilçede daha zor kurulur. Birleşmezse haber, bir gün sonra başka bir iş yeri notuyla yeniden yazılır.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu