ABD Başkanı Donald Trump sosyal medya üzerinden kritik bir paylaşım yaptı. İran ile son iki gündür çok iyi ve verimli görüşmeler yürütüldüğünü belirtti. Ortadoğu’daki düşmanlıkların bütünüyle çözülmesi amacıyla bu adımı attığını ifade etti. Amerikan ordusuna İran’ın enerji santrallerine ve altyapısına yönelik saldırı talimatını beş gün süreyle erteledi. Bu karar diplomasiye fırsat tanımak için alındı. Piyasalar hemen olumlu tepki gösterdi.
Trump Florida’dan Memphis’e giderken gazetecilere konuştu. Savaşı sona erdirmeye çok yakın olduklarını söyledi. İran’ın kendileriyle anlaşmak istediğini vurguladı. On beş maddelik bir anlaşma üzerinde neredeyse mutabakata vardıklarını belirtti. İran’ın asla nükleer silaha sahip olmayacağını ifade etti. Bu konuda İran rejiminin kabul ettiğini iddia etti.
Görüşmelerin Steve Witkoff ve Jared Kushner tarafından yürütüldüğünü açıkladı. Üst düzey bir İranlı yetkiliyle temas kurulduğunu söyledi. Görüşmelerin bugün de devam edeceğini belirtti. İran’da rejim değişikliği yaşandığını ima etti. Bu açıklamalar uluslararası alanda geniş yankı buldu. Süreç dikkatle takip ediliyor.
TRUMP’IN KRİTİK İRAN AÇIKLAMASI
Trump Hürmüz Boğazı’nı uluslararası deniz taşımacılığına açması için Tahran’a ültimatom vermişti. Bu ültimatomun süresi dolmak üzereyken erteleme kararı gündeme geldi. Amaç gerilimi düşürmek ve müzakere yolunu açmaktı. Trump savaşı bitirme konusunda iyimser bir tablo çizdi. Nükleer programın kontrol altına alınacağını vurguladı. Zenginleştirilmiş uranyumun ABD tarafından satın alınacağını söyledi.
Anlaşma sağlanırsa İran rejiminin nükleer silaha izin vermeyeceğini belirtti. Trump en saygın liderle görüştüklerini ifade etti. Bu kişinin İran dini lideri Mücteba Hameney olmadığını söyledi. İsrail kaynakları ise görüşülen kişinin İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf olduğunu iddia etti. Bu iddia hem Kalibaf hem de İran tarafı tarafından yalanlandı. Trump iddialı çıkışlarıyla dikkatleri üzerine çekti.
Trump’ın hamlesi enerji piyasalarında rahatlama yarattı. Petrol fiyatları gerileme gösterdi. Uluslararası borsalar yeniden yükselişe geçti. Ancak İran’dan gelen yalanlama soru işaretleri oluşturdu. Süreçte çelişkili açıklamalar öne çıktı. Analistler bu adımların İran rejimini içten bölmeyi amaçladığını düşünüyor.
İRAN TARAFININ TEPKİSİ
İran haber ajansları Trump’ın iddialarını kesin bir dille yalanladı. ABD ile herhangi bir görüşme yapılmadığını belirtti. Bu açıklamanın Tahran’ın misilleme tehdidi nedeniyle geri adım atıldığını gösterdiğini savundu. Petrol fiyatlarını düşürme çabalarının bir parçası olduğunu ifade etti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü gerilimi azaltmaya yönelik bazı girişimler olduğunu kabul etti. Müzakere olmadığını net bir şekilde belirtti.
İran tarafı eğer elektrik altyapısı hedef alınırsa ABD müttefiklerinin enerji tesislerini vuracağını açıkladı. Basra Körfezi’ni mayınlama seçeneğini de gündeme getirdi. Meclis Sözcüsü ABD’yi yalan haber yaymakla suçladı. Petrol piyasalarını manipüle etmeye çalıştıklarını söyledi. Bu tepkiler gerilimin devam edebileceğini gösterdi. İran kendi pozisyonunu koruduğunu vurguladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı temaslar yapıldığı iddia edildi. Bu iddialar resmi olarak reddedildi. Ancak tansiyonu düşürmek için mesaj alışverişi sürdüğü belirtildi. İran rejimi Trump’ın sözlerini ciddiye almadığını gösterdi. Misilleme tehdidiyle yanıt verdi. Süreçte temkinli bir tutum sergilendi.
DOLAYLI MÜZAKERE SÜRECİ
Türkiye Mısır ve Pakistan üzerinden dolaylı görüşmeler yürütüldüğü bildirildi. Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner bu kanalları kullandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ayrı ayrı temas sağlandı. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in öncülük ettiği görüşmelerde Trump ile telefon konuşması yapıldı. Bu aracılıklar gerilimi azaltmayı hedefliyor. Çelişkili açıklamalar dikkat çekiyor.
Kremlin gelişmeleri yakından takip ettiğini belirtti. Rusya’nın yakın müttefiki İran ile ilgili haberleri izlediğini ifade etti. Son açıklamaların farklı ve çelişkili olduğunu söyledi. Trump ise müzakerelerde büyük ilerleme kaydedildiğini ısrarla tekrarladı. Anlaşmanın İsrail çıkarlarını da dikkate alacağını ima etti. Bu süreç Orta Doğu dengelerini etkileyebilir.
Trump İran açıklamasıyla dünya başkentlerinde geniş yankı buldu. Beş günlük erteleme kararı piyasaları rahatlattı. Savaşın sona ermesi ihtimali konuşulmaya başlandı. İran’ın yalanlaması ise belirsizliği artırdı. Dolaylı görüşmeler devam ederken yeni gelişmeler beklenebilir. Bu adımlar bölgede kalıcı bir çözüm getirebilir.
Trump’ın stratejisi İran rejimini zayıflatmayı amaçlıyor. İç kavga fitilini ateşleyerek siyasi bölünme yaratmak istendiği belirtiliyor. Hürmüz Boğazı gerilimi hala yüksek seviyede. Nükleer program ve enerji altyapısı kritik konular arasında. Analistler çıkış yolunun arandığını değerlendiriyor. Süreç uzun vadeli sonuçlar doğurabilir.
Trump İran ile görüşmelerin olumlu seyrini vurguladı. Beş günlük süre diplomasiye kapı araladı. Savaşın bitişine yakın olunduğu iddiası gündemde kaldı. İran tarafı resmi yalanlamasını sürdürdü. Ancak gerilimi azaltma çabaları devam ediyor. Bu gelişmeler yakından izlenmeye değer.
Trump’ın iddialı İran açıklaması piyasaları hareketlendirdi. Savaş sona eriyor mu sorusu akıllarda. Beş günlük erteleme ve anlaşma paketleri konuşuluyor. Dolaylı kanallar aktif rol oynuyor. Nükleer silaha izin verilmeyeceği vurgulanıyor. Bölgesel aktörler süreci dikkatle takip ediyor.
