HaberlerSon Dakika Gelişmeleri

Beyoğlu İlçesindeki Etkinlik Yasağı Kararına Yargıdan İptal Geldi

İdari yargı mercilerinin verdiği tarihi karar doğrultusunda, toplumsal gösterilere yönelik uygulanan kısıtlamaların hukuki sınırları yeniden belirlendi. Kamu düzeni gerekçesiyle alınan bu tartışmalı idari hüküm, temel hak ve özgürlüklerin demokratik bir toplumda nasıl korunması gerektiğini gözler önüne sererek hukuk dünyasında büyük yankı uyandırdı.

İstanbul sınırları içerisinde yer alan Beyoğlu ilçesinde yapılması planlanan toplumsal gösterilere yönelik idari kısıtlama, yargı organları tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edildi. Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele ve Dayanışma Günü kapsamında 25 Kasım 2025 tarihinde gerçekleştirilmek istenen organizasyonlar için alınan yasaklama karar süreci, yapılan itirazlar neticesinde idare mahkemesinin önüne taşındı.

Mahkeme heyeti, idarenin yasaklama gerekçesi olarak sunduğu unsurların somut delillere dayanmadığını tespit ederek barışçıl toplanma özgürlüğünün önemine dikkat çekti. Bu kapsamlı incelemede yasaklama sürecinin arka planını, idare mahkemesinin somut tehlike kriterine dair yaptığı kritik tespitleri ve demokratik tahammül ilkesine yönelik emsal niteliğindeki gerekçeleri ele alacağız. Okuyucularımıza tüm bu yargısal süreci uzman bakış açısıyla ve hukuki analizlerle aktaracağız. Şimdi gelin bu önemli davanın başlangıç noktasına ve idarenin yasaklama gerekçelerine yakından bakalım.

Yasaklama Süreci ve İdarenin Gerekçeleri

Toplumsal farkındalık oluşturmak amacıyla 25 Kasım 2025 tarihinde düzenlenmesi planlanan organizasyonlar, yerel mülki idare amirliğinin aldığı tek günlük kısıtlama uygulamasıyla engellenmişti. Beyoğlu Kaymakamlığı tarafından alınan bu tartışmalı hüküm, ilçedeki tüm toplantı, gösteri yürüyüşü ve benzeri açık alan faaliyetlerini kapsamı altına alıyordu. İdare, söz konusu kısıtlama adımını atarken kamu düzeninin ve milli güvenliğin sağlanması gibi genel kavramlara dayandığını açıklamıştı. Ayrıca suç işlenmesinin önlenmesi, kişi güvenliğinin korunması ile vatandaşların çalışma ve seyahat özgürlüklerinin güvence altına alınması da gerekçeler arasında sıralanmıştı. Ancak organizasyona katılmayı hedefleyen vatandaşlar ve sivil toplum temsilcileri, bu kısıtlamanın anayasal hakları doğrudan askıya aldığını savundu. Bu süreçte Şevval Özkaya isimli vatandaş, idari işlemin açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek yargı yoluna başvurdu ve işlemin iptali için resmi dava açtı.

Dava dilekçesinde, barışçıl bir amaca hizmet eden etkinliklere katılacak bireylerin anayasal demokratik haklarından mahrum bırakıldığı ayrıntılı biçimde ifade edildi. Başvuruda, idarenin yasaklama adımını haklı kılacak gerçek, somut ve kaçınılmaz bir tehlike olgusunu ortaya koyamadığı özellikle vurgulandı.

İdare hukuku uzmanları, mülki amirliklerin genel güvenlik gerekçelerini öne sürerek temel özgürlükleri toptan kısıtlamasının ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığını sıkça dile getirmektedir. Bu tür geniş kapsamlı yasaklamalar, sivil toplum kuruluşlarının faaliyet alanlarını daraltırken toplumsal ifade kanallarının da tıkanmasına yol açmaktadır. Nitekim kamu yönetiminde alınan her idari karar, hukuk devleti ilkesi gereği yargısal denetime tabi tutulmak zorundadır. Mahkeme heyetinin dosya üzerindeki incelemeleri derinleştirmesiyle birlikte, idarenin sunduğu gerekçelerin yasal dayanakları bir sonraki bölümde inceleyeceğimiz somut tehlike kriteri açısından mercek altına alındı.

Somut Tehlike Kriteri ve Yasal Dayanaklar

İstanbul 6. İdare Mahkemesi tarafından yürütülen yargılama sürecinde, kaymakamlığın yasaklama işlemini hangi verilere dayandırdığı titizlikle araştırıldı. Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerde, idarenin bu kısıtlama adımını ağırlıklı olarak sosyal medya platformlarından elde edilen genel bilgilere dayandırdığı anlaşıldı. İdarenin savunma ve değerlendirmelerinde, organizasyonu düzenleyecek gruplar ile çevredeki vatandaşlar arasında sözlü veya fiziksel provokatif olaylar yaşanabileceği ihtimali ileri sürülmüştü. Ancak mahkeme heyeti, soyut varsayımlara ve ihtimallere dayalı bir idari hüküm tesis edilmesinin hukuken kabul edilemeyeceğini açıkça ortaya koydu. Yargı organı, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamında yer alan 17. maddenin uygulanma koşullarını tek tek değerlendirdi.

İlgili yasa maddesi uyarınca belirli bir toplantının yasaklanabilmesi için suç işleneceğine dair açık, somut ve yakın bir tehlikenin bulunması zorunludur.

Mahkeme, yasaklayıcı şartların varlığının ve bu tehlikelerin alınacak tüm güvenlik tedbirlerine rağmen engellenemeyeceğinin somut delillerle kanıtlanması gerektiğini kaydetti. İdarenin sunduğu gerekçelerin ikna edici olması ve yargısal denetime açık biçimde ortaya konulması, hukuk güvenliğinin temel bir gereği olarak vurgulandı. İncelenen dava konusu işlemde ve idarenin savunma dilekçesinde, etkinlik sırasında suç işleneceğine dair gerçek bir tehlike bulgusuna rastlanmadığı sonucuna varıldı. Anayasa hukukçuları ve insan hakları savunucuları, idarenin görevinin barışçıl toplantıları yasaklamak değil, aksine katılımcıların güvenliğini sağlayarak olası provokasyonları önlemek olduğunu belirtiyor.

Kolluk kuvvetlerinin alacağı önleyici güvenlik tedbirleri yerine doğrudan yasaklama yoluna gidilmesi, idari takdir yetkisinin sınırlarının aşılması anlamına gelmektedir. Mahkemenin bu tespitleri, demokratik toplum düzeninde ifade özgürlüğü ile kamu düzeni arasındaki hassas dengenin nasıl kurulması gerektiğini bir sonraki bölümde göreceğimiz çarpıcı ifadelerle pekiştirdi.

Demokratik Tahammül ve Emsal Gerekçe

Yargı mercilerinin kaleme aldığı gerekçeli karar metni, sadece tek bir etkinliğin yasaklanmasını iptal etmekle kalmayıp gelecekteki benzer idari işlemler için de yol gösterici nitelikler taşıyor. Mahkeme heyeti, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının çoğulcu ve demokratik bir toplumun vazgeçilmez temel değerleri arasında yer aldığını vurguladı. Kamu düzeninin korunması gibi meşru amaçlar ile bireylerin temel haklarını kullanması arasında her zaman adil bir denge kurulması gerektiği ifade edildi. İdare tarafından tesis edilen ve ölçülülük ilkesini zedeleyen her türlü kısıtlayıcı hüküm, demokratik hukuk devletinin özüne zarar vermektedir. Kararda, hükümet politikalarına veya toplumsal sorunlara barışçıl yöntemlerle tepki gösterilmesinin modern demokrasilerin en belirgin karakteristik özelliği olduğu kaydedildi. Ayrıca azınlıkta kalan veya muhalif nitelik taşıyan düşüncelerin kamusal alanda ifade edilmesine fırsat vermenin, demokratik devletin temel bir yükümlülüğü olduğu hatırlatıldı.

Mahkeme, savunulan düşüncelerin sırf toplumun çoğunluğu ya da siyasal iktidar tarafından benimsenmemesi veya rahatsızlık uyandırması nedeniyle toplantıların yasaklanamayacağını kesin bir dille belirtti. Gerekçeli metinde yer alan ifadelerde, dile getirilen görüş ve eleştiriler ne derece sert ve rahatsız edici olursa olsun şiddet içermediği sürece korunması gerektiği vurgulandı. Barışçıl niteliğini koruyan her türlü toplantı ve gösteri yürüyüşüne yetkili makamların tahammül göstermesi ve hoşgörüyle yaklaşması, demokrasinin kaçınılmaz bir gereği olarak tanımlandı. Hukuk çevrelerinde büyük takdir toplayan bu yaklaşım, yerel yönetimlerin ve mülki idare amirlerinin gelecekteki etkinlik başvurularında çok daha titiz ve hukuka uygun hareket etmesini sağlayacak önemli bir içtihat oluşturmaktadır. Sivil toplum örgütlerinin etkinlik planlaması yaparken yasal bildirim süreçlerini eksiksiz tamamlaması ve hukuki haklarını bilmesi, olası idari engellere karşı en etkili önlem olarak öne çıkmaktadır.

27 Ekim 2026 tarihinde mahkeme heyetinin oy birliğiyle aldığı bu iptal karar metnine karşı, davalı konumundaki Beyoğlu Kaymakamlığı için yasal itiraz süreci de işlemeye başladı. Mevzuat gereği idarenin, kararın kendisine tebliğ edilmesinden itibaren 30 gün içerisinde üst yargı mercii olan istinaf yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Hukukçular, istinaf aşamasında da yüksek mahkemenin anayasal standartlar ve 2911 sayılı kanunun açık hükümleri doğrultusunda benzer bir değerlendirme yapmasını bekliyor. Kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini güçlendiren bu yargı süreci, vatandaşların hak arama hürriyetine olan güvenini tazelemektedir. İdari yargının verdiği bu emsal hüküm, temel hak ve özgürlüklerin korunması adına hukuk tarihindeki yerini alırken okuyucuların ülkedeki en sıcak hukuki ve toplumsal gelişmeleri yakından izlemesine imkan tanımaktadır.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu