
İmamoğlu savunması, 53’ü tutuklu 436 sanığın yargılandığı davanın bugün görülen 98’inci duruşmasında başladı. 23 Mart 2025’ten bu yana cezaevinde bulunan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, iddianamede suç örgütü kurmak ve lideri olmakla suçlanıyor. Kendisi avukatlarıyla birlikte 17 Ekim’e kadar savunma yapacak ve ilk gün pek çok konuya değinen kapsamlı bir konuşma yaptı. Konuşmasında yargı, medya, belediyeler, ekonomi ve devlet yapısı üzerine çok sayıda iddia dile getirdi, suçlamaları da kabul etmedi. Aktarılan sözlerin tamamı, doğruluğunu mahkemenin delillerle birlikte değerlendireceği ve iddia niteliği taşıyan sanık beyanlarıdır. Aşağıda önce davanın çerçevesi ve suçlamalar ele alınıyor, ardından medya ile yargıya dair beyanlar geliyor. Rekabet ve denetim üzerine görüşler ile Topbaş, kayyum uygulaması ve belediyelere ilişkin anlatım son bölümlerde sırasıyla yer alıyor.
Dava dosyası ve suçlamaların çerçevesi
Dosyanın ağırlığını anlamak için iddianamelerde talep edilen cezalara ve sanık sayısına birlikte bakmak gerekiyor. İlk iddianamede İmamoğlu için 849 yıldan 2 bin 430 yıl 6 aya kadar hapis cezası isteniyordu. Davayla ilgili hazırlanan son ek iddianame 29 kişiyi kapsıyor ve bu kişiler arasında belediye başkanı İmamoğlu da bulunuyor. Bu ek iddianamede kendisi için 62’şer yıldan 168’er yıla kadar hapis cezası talep ediliyor. Kanunun her sanığa tanıdığı müdafaa hakkı, böylesine kapsamlı ve çok sanıklı bir dosyada günlerce sürecek ve pek çok başlığa uzanan bir konuşmaya dönüşmüş durumda. Savunmanın kendisi ve avukatları tarafından 17 Ekim’e kadar yapılması planlanıyor ve ilk gün sözü İmamoğlu aldı. Konuşmanın bir yerinde hâkim duruşmaya ara verdi, ara sona erince İmamoğlu konuşmasına kaldığı yerden devam etti.
Kendisine yöneltilen suçlamaların listesi, iddianamede dikkat çekici bir uzunlukta ve ayrıntıda yer alıyor. Suç işleme amacıyla örgüt kurmak, rüşvet, irtikap ve ihaleye fesat karıştırma bu başlıkların yalnızca bir kısmını oluşturuyor. Bunların yanında kişisel verilerin kaydedilmesi ile bu verileri ele geçirme ve yayma suçlamaları da iddianame metninde ayrı başlıklar olarak geçiyor. Kamu malına zarar verme, suç delillerini gizleme ve haberleşmenin engellenmesi de iddianamede sayılan suçlar arasında bulunuyor. Kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve çevrenin kasten kirletilmesi listeyi uzatıyor. Listenin sonunda halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma ile Vergi Usul Kanunu, Orman Kanunu ve Maden Kanunu’na muhalefet de bunlara ekleniyor. Hukuk devletinde her sanık hakkındaki hüküm kesinleşene kadar masum sayılır ve İmamoğlu savunması da bu ilke ışığında okunmalıdır.
Konuşmasının başında salondaki yol arkadaşlarını selamladı, onlarla aylardır gözlerinin içine bakarak bir kader birliği yaptığını söyledi. Salonda haksız yere tutsak edildiğini düşündüğü arkadaşları bulunduğunu, bir kısmıyla ilk kez burada tanıştığını ve her birine kahraman gözüyle baktığını belirtti. Duruşma kapısında her gün hasretle bekleyen, kilometrelerce yol yapan ailelere teşekkür etti ve onları kucakladığını dile getirdi. Bu ailelerin, eşlerin, çocukların ve anne babaların Aile Dayanışma Ağı adıyla bir dayanışma hattı kurduğunu, çocukların da anne ve babalarını ziyarete geldiğini anlattı. Bazı tutukluların 500 ila 600 kilometre uzaklıktaki noktalara sürüldüğünü, işkence ve baskıyla karşılaştığını, gelirlerinin sıfırlandığını öne sürdü. Bu iddiaya göre süreci tasarlayanların hukuksuz istekleri karşılık bulmayınca insanlara zalimlik yaşatılmış, aileler de dışarıda bu acıyı paylaşmıştı. Ailelerle ilgili müdafaa konuşmasının bu bölümünde, özgür kaldığı günlerde o ailelerin yanında olacağını, ekmeğini onlarla paylaşacağını da söyledi.
Ailesine dair sözler, duruşmalarda ve cezaevinde ailece çok zorlandıklarını anlattığı bir bölümle konuşmada kendine yer buldu. Konuşmasında eşi Dilek İmamoğlu’na ve aileler için özenle çalışan yol arkadaşlarına teşekkür etti, onunla gurur duyduğunu açıkça ifade etti. Yaklaşık 1,5 yılı aşkın hukuk mücadelesinde emeği geçen avukatların hepsini ayrım yapmadan selamladı ve onlara minnet duyduğunu söyledi. Kürsüdeki İmamoğlu savunmasında, kendi deneyimine dayanarak soruşturmanın gizliliği ilkesinin gözaltına alınanlar ve tutuklananlar aleyhine işletildiğini iddia etti. Bilgilerin her yanı delik deşik bir torbadan su akar gibi dışarı saçıldığını, avukatların adliyeye dahi giremediği günler yaşandığını öne sürdü. Avukatlarından birinin cezaevinde olduğunu, avukatının avukatının da gözaltına alınıp tutuklandığını ve bunları ileride anlatacağını dile getirdi. Söylediğine göre yalnızca aileler değil, hukukçular da bu süreçte ıstırap ve baskıyla karşılaştı ve bunların hepsi tarihe not düşüldü.
Salondaki ailelerin bu süreçte çok acı günler yaşadığını söyledi ve en acı bulduğu meseleyi haysiyet cellatlığı olarak tanımladı. Lekelenmeme hakkının ihlal edildiğini, masumiyet karnesinin yerle bir edildiğini ve tutukluluğun bir cezalandırma yöntemine dönüştürüldüğünü ileri sürdü. Bu noktada Cumhurbaşkanı’na ait olduğunu belirttiği bir sözü, sonradan sahibini de açıklayarak salonda yüksek sesle okudu. Kabine üyelerine yönelik eleştirilerle ilgili okuduğu söz, ifade özgürlüğünün önüne gelene iftira atma serbestisi olmadığı ve haysiyet cellatlığına izin verilmeyeceği yönündeydi. İmamoğlu bu sözü beğendiğini, sahibini bu yüzden tebrik ettiğini söyledi ve bu ilkeyi kendisi için de dile getirdi. Haysiyet konusundaki müdafaa sırasında, yargılama sonuca ermeden kimse hakkında iftira atılmaması, kimsenin ailesinin aşağılanmaması gerektiğini vurguladı. Yüzlerce ziyaretçisinden, onlara parmak sallayan bazı yargı mensuplarının tehdit içeren tutumlarını dinlediğini, ceza kanununda buna izin veren bir madde bulamadığını da anlattı.
Konuşmanın önemli bir bölümü, salondakilere ve dışarıdakilere yönelik olarak mücadelenin 19 Mart’ta başladığını ve süreceğini söylediği teşekkürlere ayrıldı. Bu sırada İmamoğlu savunmasının bu kısmında parti genel başkanı Özgür Özel’e ve İstanbul il başkanı Özgür Çelik’e teşekkür etti. Milletvekillerini, yöneticileri, belediye başkanlarını ve meclis üyelerini sevgiyle selamladı, başka partilere ve onların genel başkanlarına da minnetini iletti. Baskılara rağmen meydanlarda adalet için direnen ve mücadelenin sesi olarak gördüğü gençleri, kendisi için dua eden anneleri, teyzeleri ve emeklileri andı. Siyasi görevine başladığı ilk gün ettiği duayı salondakilere hatırlattı ve ailesine mahcup olmamayı her şeyden çok önemsediğini anlattı. Doğduğu şehrin insanlarına, büyüdüğü bölgeye, memleketine ve insanlığa karşı da bu duyguyu taşıdığını, dualarını buna göre ettiğini belirtti. Herkesten helallik dilediğini, kendisinin de hakkını helal ettiğini söyleyerek bu bölümü umudunu kaybetmeyen 87 milyon yurttaşı selamlayarak tamamladı.
Medya, yargı ve ifade özgürlüğüne dair beyanlar
Medyayla ilgili bölümdeki dikkat çekici anlatımlardan biri, o gün ailesiyle yaptığı bir telefon görüşmesiyle ilgiliydi. Annesi ve babasıyla telefonda konuştuğunu, onların izledikleri bir haber kanalına kayyum atandığını kendisine söylediğini aktardı. Bu gelişmeyi duruşma gününe denk gelen bir tesadüf olarak yorumladığını, tesadüfün iğne deliği benzetmesini hatırladığını belirtti. Telefon görüşmesini aktardığı müdafaa konuşmasında, soruşturma ve operasyonlarla Türkiye’nin başka bir faza çekildiğini, bir operasyon cumhuriyetine döndüğünü öne sürdü. Anlatımına göre 87 milyon yurttaş 2 yıldır her sabah bir şafak operasyonuna uyanıyor, televizyonu açan da peş peşe son dakika haberleriyle karşılaşıyordu. İş dünyası, belediyeler, sanatçılar, partiler ve medyanın hedef alındığını, bilim insanları ile ekonomistlerin de bu süreçten etkilendiğini iddia etti. Hükümetin ve ortaklarının bu tabloyu hiçbir şey olmuyormuş gibi izlediğini, memleketin her makamın önünde olduğunu savundu.
Gazetecilere yönelik uygulamalar, sosyal medya yasakları ve basın üzerindeki baskı iddialarıyla birlikte konuşmada sıkça gündeme geldi. Konuşmasında son 20 ila 25 günde Lale Özan Arslan, Fatih Ergin ve Tuğba Tekerek’in tutuklandığını söyledi. Mustafa Balcı’nın bir gazetede fotoğraf yayımladığı için, Ali Tarakçı’nın da bir bakanın istifa edebileceğini söylediği için tutuklandığını öne sürdü. Şaban Sevinç ile Selahattin Günday’ın da bu dönemde tutuklananlar arasında olduğunu belirterek listeyi uzattı ve duruma şaştığını söyledi. Gazeteciler İsmail Saymaz ile Murat Ağırel’in tutuklanmayıp ev hapsinde bulunduğunu aktardı ve tutukluluğun ne demek olduğunu kendisinin bildiğini söyledi. Basına dair müdafaa konuşmasında, bilgiye ulaşmayı engelleyen bu uygulamaların amacının halkın hiçbir şey duymaması ve okumaması olduğunu iddia etti. Kendi hesaplarına dönerek, tutuklandığı hafta 9 ila 10 milyon takipçili sosyal medya sayfasının kapatıldığını, sonraki hesaplarına da gölge engelleme uygulandığını anlattı.
Kayyum atanan haber kanalına ilişkin sözleri, ailesiyle yaptığı görüşmeyi anlatmasının ardından günün en uzun bölümlerinden birini oluşturdu. Kanala el konulmasının yalnızca politik saiklerle yapıldığını, bunun bir zulüm olduğunu öne sürdü ve bu uygulamayı en sert biçimde kınadığını söyledi. Kanala el konulmasında resmi gerekçe olarak ihaleye fesat ve aklama iddialarının gösterildiğini, bunların gerçeği yansıtmadığını savundu. Başta sahibi Cafer Mahiroğlu olmak üzere kanalda çalışan bütün gazetecilere geçmiş olsun dileklerini iletti ve yanlarında olduğunu ilan etti. Medyaya yönelik operasyonların başka kanallarla başladığını, Merdan Yanardağ üzerinden ilerlediğini, geçen hafta da başka bir yayın organının sesinin kesildiğini söyledi. Bir kanalın yaşayıp yaşamayacağına iktidarın değil, izleyicinin karar vereceğini, milletin beğenirse izleyip beğenmezse izlemeyeceğini dile getirdi. Konuşmasının bu kısmında halktan kanalı, kurumları ve gazetecileri yalnız bırakmamasını istedi ve bu adımın sermaye ile yatırım beklentisine zarar vereceğini ileri sürdü.
Konuşmasının bir bölümünde, kendini ifade etme hakkının nasıl engellendiğini göstermek için kitabının yasaklanma sürecini ayrıntısıyla anlattı. Yapılanları açıklayacak hukuki bir gerekçe bulunamayacağını, meselenin bütünüyle siyasetin zorba hâliyle ilgili olduğunu söyledi. Kitapla ilgili İmamoğlu savunması sırasında, bulunduğu davanın da siyasi bir dava olduğunu ve doğru çerçevede anlaşılması gerektiğini öne sürdü. Ona göre dava ancak bu niteliği görülür ve anlaşılırsa hukuka uygun, adil bir karara bağlanabilir, gerçeklerin ortaya çıkması da buna bağlıdır. Davanın amacının kendisini politik olarak ortadan kaldırmak ve milli iradeyi güdümlü yargı eliyle şekillendirmek olduğunu iddia etti. 19 Mart’tan bu yana çok sevdiğini söylediği emniyet güçlerinin ve jandarmanın düştüğünü ileri sürdüğü durumdan üzüntü duyduğunu belirtti. Güvenliğini emanet ettiği bu kurumlar adına utanç duyduğunu, onları o duruma düşürenleri kınadığını iki kez tekrarladı.
Yargıya dair eleştiriler, hukukun işleyişine dair kaygılarını sıraladığı bölümde konuşmanın geniş bir kısmını kapladı. Bu bölümdeki İmamoğlu savunmasında, 2016’daki kanlı darbe girişimine karşı durmanın bütün partilerin ortak görevi olduğunu hatırlattı. Ardından gelen olağanüstü halde yüz binden fazla kamu görevlisinin mahkeme kararı olmadan, kararnamelerle işinden atıldığını söyledi. Bugün partiden sendikaya, meslek odasından öğrenci topluluğuna kadar örgütlü olan herkesin şüpheli sayıldığını, rakip partinin terörist kabul edildiğini öne sürdü. Konuşmasında yargı bağımsızlığının hâkimlerin ayrıcalığı değil, mahkemeye giden her yurttaşın güvencesi olduğunu vurguladı ve adalet çökerse devletin de çökeceğini söyledi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, Türkiye’nin taraf olduğu sözleşme gereği bağlayıcı olan ihlal kararlarının rafa kaldırıldığını ileri sürdü. Bu ülkede yargıya güvenin yüzde 15’lere kadar gerilediğini, yargıya güvenmeyen toplumun devlete de güvenmeyeceğini iddia etti.
Rekabet ve denetim üzerine görüşler
Konuşmasında devlet yapısına ilişkin görüşlerine de geçti ve bunları uzun uzun paylaştı. Konuşmasında Türkiye’ye bir partizanlık hastalığı aşılandığını, bunun milli birlik ile toplumsal barışı derinden sarstığını öne sürdü. Bir zamanlar devletin başının, eksikleri ve doğrularıyla birlikte, partisiz ve birleştirici bir kimlik taşıdığını, kanunun da bunu böyle tanımladığını hatırlattı. 2017’de olağanüstü hal şartlarında yapılan ve mühürsüz oylarla gölgelendiğini söylediği referandumla bu düzenden çıkıldığını iddia etti. Devlet yapısını ele alan müdafaa konuşmasında, ülkenin kimseye hesap vermeyen bir imzayla ve kararnamelerle yönetildiğini, 87 milyonun kaderinin dar bir çevrede belirlendiğini ileri sürdü. Dar bir çevrenin aile çevresine dönüştüğünü, devletin önce bir partinin devleti yapıldığını, şimdi bir ailenin devleti yapılmak istendiğini ve bunun tehlikeli bir eşik olduğunu savundu. Cumhuriyetin devleti bir hanedanın mülkü olmaktan çıkarmak için kurulduğunu, anayasaya göre egemenliğin kişiye, zümreye ve sınıfa bırakılamayacağını hatırlattı.
Ekonomiye, borsaya ve kamu kaynaklarına ilişkin iddialar da konuşmanın kayda değer bir parçasını oluşturdu. Belediye başkanı, 25 yılın sonunda ülkenin vardığı yerin adını İmamoğlu savunmasında açık bir ifadeyle vurgun düzeni olarak koydu. Bu vurgun listesine 6 Mayıs 2019’da Yüksek Seçim Kurulu’na, 2021’de kur korumalı mevduatla hazineye yapıldığını söylediği vurgunu ekledi. Konuşmada enflasyonun düşmediğini, kiraların yükseldiğini, mutfağın küçüldüğünü, yoksulluğun ve açlığın arttığını da öne sürdü. Fon vurgunu dediği krizden 500 bin kişinin, ailelerle birlikte 2 milyon insanın etkilendiğini ve bedelin devlet kasasından ödeneceğini söyledi ve kendisinin borsanın yolunu bilmediğini belirtti. Ailesinin, şirketlerin ve yakınlarının hesaplarının aylarca didik didik edildiğini, arazilerin kazıldığını, tek kuruş bulunmadığını iddia etti. Örgüt kurma ve diploma konularında kendisine yöneltilen suçlamaları aslında suçlayanların işlediğini, aynaya bakıp gördüklerini kendi adına iddianameye yazdıklarını savundu.
Bir sonraki adımda varılmak istendiğini söylediği yerin adını koymak için yönetim biçimlerine dair kavramlar üzerinde durdu. Otoriterlik, totalitarizm ve faşizm arasında bir ayrım yaparak her birinin topluma nasıl yaklaştığını, faşizmin bir gecede gelmediğini anlattı. Otoriter rejimin iktidarı tek elde toplasa da muhalefete alan bıraktığını, totaliter rejimin devleti, basını, okulu ve aileyi bir iradeye bağlamak istediğini dile getirdi. Kavramları anlattığı müdafaa kısmında, iktidarın susturulmuş basın ve bağımlı yargıyla rakipsiz bir siyaset hayalinin peşinde olduğunu öne sürdü. Bu düzenin ilk adımlarının 12 Eylül’den kaldığını, onu yapanların tankla, bugünkülerin sandıktan geldiğini ve vesayetin el değiştirdiğini söyledi. Değerlendirmesine göre sandıktan gelenin sandığı işlevsizleştirmeye çalışması daha tehlikeliydi, çünkü bu milletin adı kullanılarak yapılıyordu. Rakipsiz kalan bir iktidarın hesap vermeyeceğini, denetimsizleşip keyfileşeceğini ve kurumları kendine bağlayacağını, vatandaşın da hakkını arayamayacağını savundu.
Partisine yönelik mahkeme kararını da kürsüde ayrı bir başlık olarak değerlendirdi ve partisinin genel merkezine yapıldığını söylediği müdahaleleri de andı. 21 Mayıs’ta verilen mutlak butlan kararıyla ana muhalefet partisinin güdümlü yargı eliyle ele geçirildiğini iddia etti. Butlan kararıyla koltuğa oturtulduğunu söylediği kişiyi 21 Mayıs darbesinin işbirlikçisi olarak nitelendirdi ve bu nitelemeyi kendi değerlendirmesi olarak dile getirdi. İmamoğlu, 19 Mart ile 21 Mayıs’ı bir ve aynı sürecin iki aşaması olarak tanımladı ve birinin adayı, öbürünün partiyi hedef aldığını söyledi. Kendi partisine yapılana karşı çıkıp rakibe yapılanı alkışlayanın demokrasiyi savunmuş olamayacağını, ilkenin kişiye göre değişemeyeceğini de söyledi. Hakkındaki bütün davaların hukuken ayrı, politik açıdan tek bir dosya olduğunu ve adının adaysızlaştırma olduğunu öne sürdü. Adaysızlaştırma, lidersizleştirme ve partisizleştirme kavramlarını ayrı meseleler değil, bir sonuca giden üç yol olarak sıraladı.
Topbaş, kayyum ve belediyelere ilişkin anlatım
Konuşmasında kayyum uygulamasının ülkeye elbette İstanbul’la gelmediğini, İstanbul’dan önce Güneydoğu’da başladığını söyledi. Önce Diyarbakır, Mardin, Van, Batman ve Hakkari’de seçimle göreve gelen başkanların yerine valilerin atandığını, milyonlarca oyun bir kararnameyle geçersiz sayıldığını hatırlattı. Belediye başkanı seçildiği 2019 yılında, görevden alınan Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Selçuk Mızraklı’yı ziyaret ettiğini, halkın tepkisini sokakta yerinde gördüğünü anlattı. Mızraklı’nın yedi yıla yakın hapis yattıktan sonra özgür yaşamına döndüğünü, bunu geçenlerde herkesin takip ettiğini belirtti ve kendisine geçmiş olsun dileğini iletti. Benzer bir sürecin ardından Mardin’de Ahmet Türk’ü de Türkiye Belediyeler Birliği başkanı sıfatıyla, diğer belediye başkanlarıyla birlikte ziyaret ettiğini aktardı. Bunlar yaşanırken o dönem ülkenin batısında bize dokunmaz diyenlerin sustuğunu öne sürdü ve İstanbul’daki ilçelerde de kaymakamların atandığını hatırlattı. Seçilmiş yöneticilerin görevden alınmasına dair uygulamaların seçmen iradesine etkisi, yargının ve kamuoyunun dikkatle tartışması gereken bir konudur.
Üsküdar’la ilgili anlatımı, başkanı tutukla meclisi değiştir adını verdiği yöntemi örneklemek için oldukça ayrıntılıydı. Anlatımına göre ilçenin belediye başkanı Sinem Dedetaş’ın Temmuz 2026’da gözaltına alınıp tutuklandığını, öncesinde belediyeye bir operasyon yapıldığını söyledi. Meclisin toplanarak Ağustos’ta yaptığı başkan vekili seçimini kendi partisinin adayının 22’ye 18 oyla kazandığını aktardı. Seçimin ardından seçimle ilgili bir suç duyurusu yapıldığını ve mahkemenin bu sonucu iptal ettiğini, böylece oylamanın tekrarlanacağını belirtti. Seçim tekrarlanana kadar geçen sürede 4 meclis üyesinin parti değiştirdiğini, 3 üyenin gözaltına alındığını ve 2’sinin tutuklandığını öne sürdü. Oylamanın yapılacağı gün gözaltında tutulan bir üyenin sonra tutuklandığını, 8 Eylül’de meclisin bu kez 23’e 19 oyla karşı tarafa geçtiğini anlattı. Üsküdar’da yaşananları bir facia olarak nitelendirdi, yarısını anlatabileceğini, kalanını anlatmaya edebinin ve ahlakının yetmeyeceğini söyledi.
Manşete taşınan sözler, İstanbul’un eski belediye başkanı merhum Kadir Topbaş’la ilgiliydi. İmamoğlu, kendisinden önce görev yapan Topbaş’ın görevi zorla bıraktırıldığını, vesayet altında olmanın acı olduğunu ve bunları bizzat yaşadığını öne sürdü. O dönemki seçimde mecliste aday gösterildiğini, kürsüde yaşananları bir yanlış olarak nitelediğini ve bazılarının arkadaşlarının koltuğuna göz diktiğini gördüğünü hatırlattı. Topbaş’ın pandemide vefat ettiğini, uzakta olmasına rağmen hastaneye koştuğunu, anma törenini belediyede yapmak istediğinde ailenin endişeyle cevap veremediğini anlattı. Rahmetli Topbaş’a da aynı düzenin kurulduğunu söyledi ve yurttaşlara güçlü durup umudunu kesmeme çağrısında bulundu. Bu tür iddiaların doğruluğunu ancak tarafların delillerini birlikte tartan ve savunma hakkını gözeten bir yargılama ortaya koyabilir. Savunmanın sonraki günlerde de sürmesi ve 17 Ekim’e kadar avukatların konuşmalarıyla tamamlanması bekleniyor, kararın ne olacağı da mahkemenin takdirinde.









