Çanakkale cephesi Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin önemli savunma hattı konumundaydı. 18 Mart 1915 sabahı işgal donanması Yunanistan adalarından hareket etti. Saat tam on beş sularında öncü gemiler boğaza girdi. Hedef doğrudan İstanbul’un işgali olarak belirlenmişti. Boğaz savunması Cevat Paşa komutasında yürütülüyordu. Nusret mayın gemisi kritik rol üstlendi.
Nusret mayın gemisi 7 ile 8 Mart gecesi Erenköy Koyu’na yirmi altı mayın döşemişti. İşgal donanması bu mayınlardan tamamen habersiz ilerliyordu. 18 Mart akşamı karanlık basarken İngiliz donanması ağır darbe aldı. İki yüz yılın yenilmez filosunun üçte biri bir günde kaybedildi. Türk topçusu da büyük başarı sağladı. Çanakkale zaferi böylece denizde elde edildi.
18 Mart Deniz Zaferi Türkler için uzun zamandır kazanılan ilk büyük zaferdi. İngiltere için ise derin bir travma yarattı. Deniz Kuvvetleri Bakanı Churchill Nusret mayınlarını övgüyle andı. İşgal kuvvetleri boğazı donanmayla geçemeyeceklerini anladı. Kara harekâtı 25 Nisan 1915’te başladı. Geri çekilme ise 9 Ocak 1916’da gerçekleşti.
18 Mart Deniz Zaferi ve Nusret Mayın Gemisi
Türk tarafı 18 Mart günü yirmi altı şehit ve elli üç yaralı verdi. İşgal kuvvetleri ise sekiz yüz kişilik zayiat yaşadı. Nusret mayın gemisi gerçek kahraman olarak öne çıktı. Türk topçusunun direnişi zaferi tamamladı. Çanakkale zaferi bu sayede Millî Mücadele’nin temelini attı. Cumhuriyetin ön sözü burada yazılmaya başlandı.
Çanakkale muharebeleri denizde ve karada toplam iki yüz seksen yedi gün sürdü. Kara harekâtı ise iki yüz altmış gün devam etti. Türk şehit sayısı yüz bir bin iki yüz yetmiş dokuz olarak kayıtlara geçti. Toplam zayiat iki yüz on üç bin sekiz yüz seksen iki kişiydi. İşgal kuvvetleri iki yüz elli iki bin kayıp verdi. Çanakkale zaferi bu ağır bedelle kazanıldı.
Günlük zayiat rakamları da dikkat çekicidir. Türk kuvvetleri her gün yaklaşık sekiz yüz yirmi beş kayıp verdi. İşgal tarafı ise günde dokuz yüz yetmiş kayıp yaşadı. Toplamda her gün bin sekiz yüz kişi kaybedildi. Bu rakamlar savaşın şiddetini gözler önüne serer. Çanakkale zaferi fedakârlığın simgesi oldu. Cumhuriyetin ön sözü bu kayıplarla güçlendi.
Alman Komutan Liman von Sanders ve Savunma Planı
26 Mart 1915’e kadar savunma tamamen Türk komutanların elindeydi. Plan düşmanı denizde karşılamaktı. Enver Paşa o tarihte Alman General Liman von Sanders’i beşinci ordu komutanı yaptı. Sanders ilk iş olarak Türk planını değiştirdi. Türk komutanlar şiddetle itiraz etti. Mustafa Kemal doğrudan Enver Paşa’ya mektup yazdı.
Mustafa Kemal Alman planının felakete yol açacağını bildirdi. Enver Paşa ise Alman hayranlığı nedeniyle itirazları duymadı. Bu karar savaşın iki yüz altmış gün sürmesine neden oldu. Türk kanı oluk gibi aktı. Eğer orijinal plan uygulansaydı savaş kısa sürede bitecekti. Çanakkale zaferi daha az kayıpla kazanılabilirdi.
Alman komutanlığın hataları bir neslin hayatına mal oldu. Türk komutanların hazırladığı savunma daha etkiliydi. Liman von Sanders’in yönetimi ağır bedel ödetti. Mustafa Kemal’in uyarıları dikkate alınmadı. Balkan Savaşı travması tekrarlanmamalıydı. Çanakkale zaferi bu kararlılıkla elde edildi.
1 Mayıs 1915 emri bu travmayı yansıtır. Balkan utancını tekrar yaşamaktansa ölmeyi tercih etmek gerektiği belirtildi. Böyle askerler derhal kurşuna dizilmeliydi. Genç subaylar fedakârlık gösterdi. Saldırılarda komutanlar en önde yer aldı. Çanakkale zaferi bu ruhla kazanıldı.
27 Nisan 1915 sabahı bir alay muharebe alanından firar etti. Binbaşı Mehmet Emin Bey utanç içinde Mustafa Kemal’e rapor verdi. Mustafa Kemal korktuğu durumla yüzleşti. Bu olay Balkan faciasını hatırlattı. Ancak Çanakkale zaferi genel olarak zaferle sonuçlandı. Cumhuriyetin ön sözü burada şekillendi.
Çanakkale Zaferi Cumhuriyetin Ön Sözü
Çanakkale muharebeleri tarihin en büyük amfibi harekâtıydı. Zafer Millî Mücadele’nin ve Cumhuriyetin ön sözü oldu. Mustafa Kemal burada Türk İstiklal Savaşı’nın çekirdek kadrosunu oluşturdu. Anafartalar Kahramanı olarak milletin huzuruna çıktı. Kemal Yeri gözetleme noktası onun doğum yeri sayılır. Çanakkale zaferi bu yönüyle eşsizdir.
Eğer zafer kazanılmasaydı Millî Mücadele başlatılamazdı. Türk İstiklal Savaşı mümkün olmazdı. Balkan yenilgisi sonrası bu zafer umut verdi. Mustafa Kemal emirlerinde Balkan faciasını tekrarlamama vurgusu yaptı. Genç subaylar her fedakârlığı göze aldı. Çanakkale zaferi Cumhuriyet yolunu açtı.
Çanakkale zaferi Mustafa Kemal’in tarih sahnesine çıktığı yerdir. Türk milleti Anafartalar kahramanıyla tanıştı. Cumhuriyetin ön sözü burada yazıldı. Gerçek kayıp rakamları fedakârlığı gösterir. Nusret mayın gemisi ve Türk topçusu zaferi sağladı. Liman von Sanders hataları ise ders oldu.
Çanakkale muharebeleri düşman generallerin saygısını kazandı. Türk direnişi dünya tarihine geçti. Zafer Millî Mücadele’nin temel taşıdır. Cumhuriyet bu zaferle kuruldu. Mustafa Kemal Çanakkale’de liderliğini kanıtladı. Çanakkale zaferi her zaman anılacaktır.
Çanakkale zaferi Cumhuriyetin ön sözü olarak kalıcıdır. 18 Mart Deniz Zaferi unutulmaz kahramanlıklarla doludur. Nusret mayın gemisi stratejik üstünlük sağladı. Mustafa Kemal’in mektupları plan hatalarını ortaya koydu. Gerçek şehit sayıları fedakârlığı belgeler. Balkan Savaşı travması bu zaferle aşıldı.
Çanakkale muharebeleri iki tarafa da ağır bedel ödetti. Ancak Türk tarafı zaferle çıktı. Millî Mücadele buradan doğdu. Cumhuriyet bu zaferin üzerine kuruldu. Mustafa Kemal Çanakkale’de milletin kahramanı oldu. Çanakkale zaferi tarihimizin dönüm noktasıdır.
Çanakkale zaferi Cumhuriyetin ön sözü olarak gelecek nesillere miras kaldı. Nusret mayın gemisi ve topçu başarısı temel unsurlardır. Liman von Sanders’in planı eleştirildi. Gerçek kayıplar savaşın boyutunu gösterdi. Mustafa Kemal’in emirleri kararlılığı yansıttı. Çanakkale zaferi bağımsızlık yolunu aydınlattı.
Bu zafer Millî Mücadele’nin ön hazırlığıydı. Cumhuriyet kurulurken Çanakkale ruhu yaşatıldı. Türk milleti fedakârlığı burada öğrendi. 18 Mart Deniz Zaferi her yıl kutlanır. Nusret mayın gemisi sembol haline geldi. Çanakkale zaferi Cumhuriyetin temel taşıdır.
