HaberlerSon Dakika Gelişmeleri

Siyaset ve Bürokrasi Kulislerini Sarsan Fon Soruşturması Dosyası

Sermaye piyasalarında yaşanan büyük sarsıntının ardından Meclis gündemine taşınan çarpıcı iddialar yeni bir boyut kazandı. Siyasetçilerin yakınları ile eski üst düzey bürokratların adının geçtiği ortaklık yapıları ve yurt dışı bağlantıları Ankara koridorlarında deprem etkisi yaratırken önümüzdeki günlerde açıklanacak yeni isimler merakla bekleniyor.

Türkiye siyasetinde ve ekonomi çevrelerinde uzun süredir tartışılan yatırım fonu dosyası muhalefetin başlattığı yeni hamleyle bambaşka bir aşamaya geçti. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve bu yapıdan ayrılan Yeni Parti kanadından gelen açıklamalar ile Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) çatısı altında verilen soru önergeleri tüm gözleri AK Parti (AKP) iktidarına çevirdi. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetimlerinin sorgulandığı süreçte Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bürokratlarının dahi adının geçtiği iddialar kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. İlerleyen bölümlerde ilk olarak muhalefetin beş gün boyunca açıklayacağı listenin ilk ismini ve ortaklık belgelerini ele alacağız. Ardından soruşturma dosyasına giren yüksek tutarlı kredi ve altın ticareti iddialarını detaylandıracağız. Sonrasında ise iktidar içi güç dengelerini ve toplumsal hafızada derin izler bırakan linç kültürü tartışmalarını inceleyeceğiz.

Siyaset ve finans dünyasını derinden sarsan bu gelişmelerin ayrıntılarını anlamak için öncelikle muhalefet sözcülerinin meclis kürsüsünden paylaştığı ilk belgelerin odağına bakmak gerekiyor.

Muhalefetin Açıkladığı İlk İsim ve Şirket Ortaklıkları

Ankara kulislerinde haftalardır merakla beklenen fon skandalı dosyasındaki isimlerin açıklanması süreci nihayet resmen başladı. Hükümet kanadından listenin açıklanması yönündeki yoğun toplumsal baskılara rağmen herhangi bir adım gelmeyince Yeni Parti yönetimi inisiyatif aldı. Parti sözcüsü tarafından yapılan açıklamada önümüzdeki 5 gün boyunca her gün dosyada yer alan yeni bir ismin kamuoyuyla paylaşılacağı duyuruldu. İzmir Milletvekili Ümit Özlale düzenlediği basın toplantısında bu sürecin ilk halkası olarak iktidar partisinin Samsun Milletvekili Çiğdem Karaaslan ismini gündeme getirdi. Siyaset bilimciler iktidar partisi içerisindeki isimlerin doğrudan hedef alınmasının parti tabanında ve kamuoyu vicdanında telafisi zor bir güven erozyonuna yol açabileceğini değerlendiriyor.

Basın toplantısında paylaşılan bilgilere göre iddiaların merkezinde milletvekilinin kendisinden ziyade eşi Direnç Karaaslan ve kardeşi Halil Gökhan Özkal yer alıyor. Bu iki ismin üzerinden yürütülen ticari faaliyetlerde iki önemli kamu görevlisi isminin de ortaklık yapısına dahil olduğu öne sürülüyor. Bu bürokratların Ömer Çelik ile tatil fotoğraflarıyla tanınan Osman Arıkan Nacar ve eski genel müdür İsmet Köksal olduğu ifade ediliyor. Söz konusu bürokratlar ile siyasetçi yakınlarının 15 milyon dolar tutarındaki bir şirket alımına ortaklık ederek finansal sisteme dahil oldukları iddia ediliyor. Kamu yönetimi uzmanları üst düzey bürokratların maaş gelirleriyle açıklanamayacak büyüklükteki ticari ortaklıklara girmesinin etik kurallara ve mal bildirimi mevzuatına açıkça aykırı olduğunu vurguluyor.

İddiaların muhatabı olan milletvekili yaptığı ilk açıklamada kendisinin ve ailesinin bu finansal işlemlerle hiçbir ilgisinin bulunmadığını savundu. Ancak İngiltere Ticaret Sicil Gazetesi kayıtları ile Türkiye merkezli Matrix şirketi ve Kamuyu Aydınlatma Platformu verileri farklı bir tablo ortaya koyuyor. Londra merkezli kayıtlara göre 28 Şubat 2022 tarihinde kurulan Gex Global isimli şirkette Halil Gökhan Özkal ile Ünsal Ban eşit ortak olarak görünüyor. Ayrıca geçmiş dönemdeki ilk borsa vurgunu dosyalarında da adı geçen Ünsal Ban ve Taşkesenlioğlu ailesi ile kurulan ticari bağlar belgelerle işaret ediliyor. Hukukçular uluslararası ticaret sicil kayıtlarının halka açık resmi belgeler olduğunu ve bu tür somut verilerin siyasi açıklamalarla tekzip edilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirtiyor.

Siyaset ve ticaret arasındaki bu karmaşık ağların geçmişine inildiğinde ise lüks yaşam tarzları ve milyonlarca liralık gizli anlaşmaların perde arkası ortaya çıkıyor.

Soruşturma Dosyasındaki İfadeler ve Şüpheli Finansal Ağlar

Dosyanın arka planına bakıldığında 2022 yılında patlak veren ilk sermaye piyasası krizinde tarafların isimlerinin geçmesi nedeniyle büyük bir telaş yaşandığı aktarılıyor. O dönemde milletvekili ve eşinin Ünsal Ban ile eşi Zehra Taşkesenlioğlu arasındaki krizi çözmek amacıyla arabuluculuk girişiminde bulundukları belirtiliyor. Ancak dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu tarafından bu girişimin öğrenildiği ve taraflara bu işlerden uzak durmaları yönünde uyarı yapıldığı ifade ediliyor. Sonrasında ilgili tarafların bir hisse senedi üzerinden 500 milyon lira ile 1 milyar lira arasında yatırım yaptıklarının ortaya çıkması üzerine siyasi gerilimin tırmandığı kaydediliyor. Finansal denetim uzmanları siyasi nüfuz kullanılarak yönlendirilen büyük ölçekli fon hareketlerinin piyasadaki serbest rekabet ortamını tamamen bozduğunu ifade ediyor.

Gündeme gelen bir diğer çarpıcı dosya ise Türkiye İşçi Partisi Milletvekili Ahmet Şık tarafından meclis gündemine taşınan 26 soruluk kapsamlı önerge oldu. Bu önergede daha önce de kamuoyunda adı geçen Hayrettin Koç ve 18 yaşına basar basmaz şirket ortağı yapılan oğlunun ticari faaliyetleri sorgulanıyor. Deniz Eco Energy isimli şirketin yönetim kurulu başkan vekili olan Hayrettin Koç üzerinden Tera borçlanma fonu ihracatına aracılık edildiği belirtiliyor. Henüz 18 yaşındaki bir gencin 500 milyon liralık kaynağı nasıl temin ettiği ve çakarlı araç kullanma yetkisini nereden aldığı soruları yanıt bekliyor. Mali suçlar uzmanları genç yaşta ve ticari geçmişi bulunmayan kişiler üzerine kurulan şirketlerin yüksek tutarlı finansal işlemlerde paravan olarak kullanılmasının kara para aklama soruşturmalarında en sık rastlanan yöntemlerden biri olduğunu vurguluyor.

Soruşturma kapsamında tutuklu bulunan Adil Katılım Bankası kurucu ortağı Ali Paslı tarafından verilen savcılık ifadesi ise siyasi bağlantıları daha da derinleştirdi. Eski bakan Hayati Yazıcı eşinin yeğeni olan Ali Paslı ifadesinde yaşamını yitiren Emre Ballı isimli şahsın bankanın içini boşalttığını öne sürdü. Paslı kendisini Emre Ballı ile tanıştıran kişinin Hayati Yazıcı oğlu Mustafa Yazıcı olduğunu beyan ederek ilişkiler ağının başlangıç noktasını işaret etti. Şirket bilançolarından 717 milyon liralık banka kredisi ile 616 milyon liralık yatırımcı alacağının çıkarıldığı ve kaynakların başka şirketlere aktarıldığı iddia ediliyor. Adli muhasebe uzmanları grup şirketleri arasında yapılan karşılıksız para transferlerinin ve fiktif altın alımlarının finansal usulsüzlük kapsamına girdiğini ve alacaklıların haklarını doğrudan zarara uğrattığını kaydediyor.

Şirketlerin ticari sicil kayıtları incelendiğinde ise 2014 ve 2015 yıllarında kurulan döviz şirketlerinden başlayarak günümüze kadar uzanan bir ortaklık zinciri görülüyor. Yatırımcılardan toplanan 513 milyon liralık kaynağın faiziyle birlikte 616 milyon liraya ulaşmasına rağmen ödeme gününde şirket ortağının aracında ölü bulunması soru işaretlerini artırıyor. Üstelik bu paraların bir kısmıyla akraba şirketlerinden 337 milyon liralık altın alındığı ve 513 milyon liralık kısmının ise Online Teknoloji şirketine aktarıldığı öne sürülüyor. Ancak yürütülen soruşturmada kilit isimlerin ifadelerinin henüz alınmamış olması yargı sürecinin işleyişine dair tartışmaları beraberinde getiriyor. Ceza hukukçuları şüpheli ölüm ve yüksek tutarlı mali kayıpların bulunduğu dosyalarda tüm şirket ortaklarının vakit kaybetmeksizin şüpheli sıfatıyla dinlenmesi gerektiğini belirtiyor.

Yargı koridorlarında bu ifadeler ve kayıp milyonlar tartışılırken iktidar içerisindeki farklı grupların bu krizi kendi aralarındaki güç mücadelesinde nasıl kullandığı da netleşiyor.

İktidar İçi Güç Mücadelesi ve Yerel Yönetimlerdeki Hareketlilik

Yaşanan bu büyük yolsuzluk iddiaları karşısında tutuklu bulunan bazı isimlerin avukatları aracılığıyla yaptığı açıklamalar kulislerde yeni bir kırılmanın habercisi olarak yorumlanıyor. Tutuklu isimlerden Fatma Betül Sayan Kaya cephesinden gelen binlerce kişinin bu işten kazanç sağladığı ancak kendilerinin kurban edildiği yönündeki savunma dikkat çekiyor. Gözlemciler bu açıklamayı içeride tutulan isimlerin serbest bırakılmamaları halinde tüm ortakları ifşa edeceklerine dair üstü kapalı bir uyarı olarak okuyor. Geçmişte İzmir merkezli davalarda günah keçisi ilan edildiğini söyleyen isimlerin akıbeti hatırlatılarak cezaevindeki isimlerin güvenliğine dair endişeler dile getiriliyor. Kriminoloji ve hukuk uzmanları organize mali suç soruşturmalarında itirafçı olma eğiliminin artmasının siyasi ve bürokratik hiyerarşideki koruma kalkanlarını hızla parçaladığını ifade ediyor.

İktidar bloğu içerisindeki bu gerilim sadece tutuklu isimlerin açıklamalarıyla sınırlı kalmayıp üst düzey klikler arasındaki açık bir hesaplaşmaya dönüşmüş durumda. Ekonomi ve finans bürokrasisinin eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak döneminde kurulan sistem üzerinden hedef alınması iktidar içi dengeleri sarsıyor. Bazı çevrelerin denetim kurumlarını ve eski bürokratları öne atarak Bilal Erdoğan ile Berat Albayrak arasındaki güç dengesinde yeni bir bariyer örmeye çalıştığı değerlendiriliyor. Eski BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu döneminde yapılan finansal koordinasyon toplantılarının hemen ardından tartışmalı şirket açılışlarına katılması bu çelişkili tabloyu gözler önüne seriyor. Siyaset sosyologları uzun süreli iktidarlarda kaynak dağılımının daralmasıyla birlikte farklı güç odakları arasında belge sızdırma savaşlarının kaçınılmaz hale geldiğini vurguluyor.

Merkezi siyasette bu fırtınalar eserken yerel yönetimler cephesinde ve belediye meclislerinde de önemli siyasi geçişler yaşanıyor. İstanbul Beyoğlu Belediyesi Başkan Vekili ve büyükşehir belediye meclis üyesi Sefer Karametoğlu partisinden istifa ederek iktidar partisine katılma kararı aldı. Beraberindeki dört meclis üyesiyle birlikte gerçekleşen bu geçişin ardından Beyoğlu Belediyesi yönetiminin de el değiştirmesi gündeme geldi. Öte yandan Mustafa Sarıgül ve oğlu Emir Sarıgül ile ilgili savcılıkta ifade veren Ömer Sarıgül cephesinden çıkacak sonuçlar da siyasi kulislerde yakından takip ediliyor. Yerel yönetim uzmanları seçmen iradesiyle kazanılan belediyelerin meclis üyesi transferleriyle el değiştirmesinin yerel demokrasi kültürünü zedelediğini ve seçmen nezdinde siyasi temsile olan güveni sarstığını belirtiyor.

Siyasi ve finansal gündemin bu yoğunluğu arasında toplumsal hafızada derin yaralar açan geçmişteki bir olayın yıl dönümü ise sanat dünyasından gelen çarpıcı bir özeleştiriyle yeniden gündeme taşındı.

Toplumsal Hafıza ve Linç Kültürü Üzerine Çarpıcı Özeleştiri

Gündemdeki sıcak siyasi kriz ve ekonomik tartışmaların gölgesinde sanatçı Ahmet Kaya ölüm yıl dönümünde çeşitli mesajlarla anıldı. Bu anmalar arasında en çok dikkat çeken açıklama ise 1999 yılındaki ödül töreninde salonda bulunan sanatçı Mahsun Kırmızıgül tarafından yapıldı. Kırmızıgül o gece sahneye çıkıp marşlara eşlik etmesinin arkasında o dönemki yoğun korku ikliminin ve hain ilan edilme endişesinin yattığını itiraf etti. Henüz 20 yaşlarının başında genç ve tecrübesiz bir sanatçı olduğunu belirten Kırmızıgül o gün daha güçlü bir vicdani duruş sergileyememiş olmanın pişmanlığını dile getirdi. İletişim bilimciler toplumsal kutuplaşmanın zirveye çıktığı dönemlerde bireylerin dışlanma korkusuyla hareket etmesinin sürü psikolojisini güçlendirdiğini ifade ediyor.

Sanatçının yıllar sonra yaptığı bu samimi özeleştiri Türkiye tarihinde sıkça tekrarlanan linç kültürü olgusunu yeniden tartışmaya açtı. Öfkeli kalabalıkların ve kitlesel tepkilerin bireyler üzerindeki baskısı geçmişte olduğu gibi günümüzde de farklı kesimler üzerinde etkisini sürdürmeye devam ediyor. O gece yaşananların ardından sürgüne gitmek zorunda kalan ve hayatını kaybeden Ahmet Kaya aradan geçen yıllara rağmen eserleriyle toplumsal bellekte yaşamaya devam ediyor. Bugün benzer toplumsal baskılara maruz kalan kesimlerin yaşadığı zorluklar dikkate alındığında geçmişle yüzleşmenin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor. Sosyologlar demokratik bir toplum inşası için farklı düşüncelere tahammül kültürünün geliştirilmesi ve kitlesel yargısız infaz reflekslerinin terk edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Tüm bu siyasi, hukuki ve toplumsal gelişmeler Türkiye gündeminin önümüzdeki günlerde de oldukça hareketli geçeceğini gösteriyor. Muhalefetin açıklayacağı yeni dosyalar ile yargı mercilerinin atacağı adımlar hem sermaye piyasalarının geleceğini hem de siyasetin yönünü belirleyecek. Vatandaşların kendi birikimlerini korumak ve piyasalardaki manipülasyonlara karşı bilinçli hareket etmek adına resmi kurumların ve bağımsız kaynakların verilerini yakından izlemesi büyük önem taşıyor. Türkiye siyaseti ve ekonomisindeki tüm bu çarpıcı gelişmeleri anbean takip etmek isteyen okuyucular en güncel haberlere bilhaber üzerinden ulaşabiliyor.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu